1. این پایگاه به ثبت ستاد ساماندهی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی ایران رسیده است.

    مهمان عزیز سپاس بابت بازدید شما از تالار گفتگوی دهه هفتادی ها.

    عضویت در انجمن رایگان بوده و برای عموم باز میباشد . با صرف 30 ثانیه یکی از اعضای دهه هفتادی ها شوید .

گنبد سنگی جبلیه

شروع موضوع توسط parmida ‏Jan 17, 2012 در انجمن کرمان

  1. parmida

    parmida همراه انجمن

    1,894
    2,204
    5,602
    گنبد سنگی جبلیه:در غرب شهر كرمان، در ابتدای خیابان تختی به طرف مسجد صاحب الزمان، یك ساختمان سنگی منظم به چشم می خورد كه آن را گنبد جبلیه و یا جبل سنگ می نامند. سرپرسی سایكس كه در سال 1281 ه.ش از كرمان دیدن كرده بود در مورد این بنا می نویسد: «كمی آن طرف تر از قبرستان قدیمی، یك ساختمان هشت ضلعی می بینی كه گنبدی به شكل دو هلال روی آن قرار گرفته و قطر داخلی آن 38 پا است. نوك پوششی از آجر دارد و منتهی الیه آن به شكل دایره است. این نقطه را جبلیه می نامند و تنها ساختمان سنگی كرمان همین گنبد است.» این گنبد، یك سبك ویژه از ساختمان سازی به نام دقابر برجی شكل است.
    a5b6d08885c5475ea535f5585e17c4bd._. از زمان ساخت گنبد جبلیه اطلاع دقیقی در دست نیست؛ اما با توجه به سبك و فرم معماری شاید بتوان گفت این بنا در اواخر عهد ساسانیان ساخته شده و قبر شخصی به نام پیرمراد بوده است. این نوع ساختمان سازی بعدها دوباره از قرن چهارم تا ششم هجری رواج یافت و در بسیاری از نقاط كشور به صورت برج سنگی و آجری به اشكال مدور، چهار گوش، چند پهلو، ترك ترك (یا شیاردار) بر مزار شخصیت های برجسته مذهبی و مهم اجتماعی بر پا شد كه این كار در قرن هفتم و هشتم هجری به اوج خود رسید. ساختمان گنبد جبلیه، هشت ضلعی است و حدود 20 متر ارتفاع دارد. در ساختمان این بنا پاره سنگهایی بكار رفته كه به وسیله ملاطی سخت (مخلوطی از آهك و ماسه) بر روی هم چیده شده است. دور اضلاع ساختمان، طاق نماهای متعدد و تو در تویی ساخته شده كه از قطر دیواره ها كاسته است.
    [​IMG]در هر سوی این ساختمان، هشت درگاه به پهنای دو متر دیده می شود كه برای استحكام و پیشگیری از ویرانی با سنگ مسدود شان كرده و تنها یكی را باز گذاشته اند. فضای داخل بنا ساده و تنها در قسمت بالای دیوار هشت وجهی آن برای نزدیك كردن هشت ضلعی به دایره از شانزده طاق نما با قوس تیزه دار استفاده شده كه در اثر این ابتكار، در حد فاصل هر یك از طاق نماها یك پا باریك نمایان گردیده است. سازنده این بنا با زدن طاق نماهای تو در تو ضمن كاستی از ضخامت بنا و صرفه جویی در مصالح با ایجاد سایه روشن ها، هم بار بنا را سبك كرده و هم ساختمان را از زمختی و بی قواره ای بیرون آورده است. یك بار سیل مهیبی در سال 1313 ه.ش به این بنا خسارت های زیادی وارد كرد كه مدتی بعد این خرابی ها ترمیم شد.
     
    mohsen+، Shiva و Ahriman از این ارسال تشکر کرده اند.