1. این پایگاه به ثبت ستاد ساماندهی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی ایران رسیده است.

    مهمان عزیز سپاس بابت بازدید شما از تالار گفتگوی دهه هفتادی ها.

    عضویت در انجمن رایگان بوده و برای عموم باز میباشد . با صرف 30 ثانیه یکی از اعضای دهه هفتادی ها شوید .

**همه چیز درباره جدول تناوبی و عناصر آن**

شروع موضوع توسط H@M!N ‏Nov 16, 2013 در انجمن رشته های علوم پایه و انسانی

  1. H@M!N

    H@M!N

    577
    915
    244
    نئودیمیم

    نئودیمیم ، عنصر شیمیایی است که در جدول تناوبی با نشان Nd و عدد اتمی 60 وجود دارد.
    ریشه لغوی
    کلمه نئودیمیم از واژه های یونانی neos ( جدید) و didymos ( دوگانه ) گرفته شده است.
    تاریخچــــــــــه
    نئودیمیم را در سال 1885، یک شیمیدان اتریشی به نام "Carl F. Auer von Welsbach" در وین کشف کرد. او نئودیمیم را به همراه عنصر پرازئودیمیم از ماده ای به نام دیدیمیم جدا نمود، اما تا سال 1925 حالت نسبتا" خالص این عنصر تهیه نشد.

    امروزه بیشتر نئودیمیم از طریق فرآیند جابجایی یونی شن مونازیت (Ce,La,Th,Nd,Y(PO4 که ماده ای که سرشار از عناصر خاکی کمیاب است و نیز با روش الکترولیز نمکهای هالید آن تهیه میشود.
    خصوصیات قابل توجه
    نئودیمیم که یک فلز خاکی کمیاب است، به مقدار 18% در فلز خاکی کمیاب قابل اشتعال وجود دارد. این فلز ، دارای درخشش فلزی و رنگ آن نقرهای روشن بوده ، یکی از واکنشپذیرترین فلزات خاکی کمیاب بهحساب میآید؛ نئودیمیم در معرض هوا بهسرعت کدر شده ، تولید اکسیدی میکند که باعث پوسته پوسته شدن این فلز میگردد و سبب اکسیداسیون بیشتر این فلز میشود.
    کاربردهــــــــا

    * نئودیمیم ، بخشی از دیدیمیم است که در رنگآمیزی شیشههای عینکهای جوشکاری بکار میرود.

    * از نئودیمیم در رنگآمیزی شیشه یک طیف ملایم که بین بنفش خالص تا قرمز و خاکستری میباشند، استفاده میشود. نوری که از این شیشهها ساطع میگردد، نوار جذبی درخشانی را پدیدار میکنند. از این نوع شیشه در فعالیتهای نجومی برای تولید نوارهای درخشانی که بوسیله آنها احتمال درجهبندی خطوط طیفی وجود دارد استفاده میشود. شیشه حاوی نئودیمیم ، یک ماده لیزری است که به جای یاقوت برای تولید نور همنوسان بکار میرود. از نئودیمیم همچنین برای زدودن رنگ سبز شیشهها که ناشی از آلایندههای آهن است، مورد استفاده قرار میگیرد.

    * نمکهای نئودیمیم بعنوان رنگ افزای لعابها کاربرد دارند.

    * نئودیمیم در آهنرباهای دائمی بسیار قوی Nd2Fe14B بکار میرود. این نوع آهنرباها از انواع آهنرباهای کبالت - سامریم ارزانتر هستند.

    نقش بیولوژیکی
    نئودیمیم هیچگونه نقش بیولوژیکی ندارد.
    پیدایــــــش
    نئودیمیم هرگز در طبیعت بصورت عنصر آزاد یافـــــت نمیشود، بلکه بیشتر در کانیهایی از قبیل شن مونازیـــت (Ce,La,Th,Nd,Y(PO4 و باستنوسیت (Ce,La,Th,Nd,Y(CO3)F) که حاوی مقادیر کمی از تمامی فلزات خاکی کمیاب هستند، وجود دارد. نئودیمیم در فلزخاکی کمیاب قابل اشتعال نیز دیده میشود، اما جدا نمودن آن از سایر عناصر قلیایی خاکی دشوار است.
    ترکیبـــــــــات
    ترکیبات نئودیمیم عبارتند از:

    * فلوریدها : NdF3
    * کلریدها : NdCl2 - NdCl3
    * برمیدها : NdBr2 - NdBr3
    * یدیدهــا :NdI2 - NdI3
    * اکسیدها : Nd2O3
    * سولفیدها : NdS - Nd2S3
    * سلنیدهــا : NdSe
    * تلوریدها : NdTe2 - Nd2Te3
    * نیتریدها : NdN

    ایزوتوپهــــــــــا
    نئودیمیم بطور طبیعی دارای 5 ایزوتوپ پایدار Nd-142 , Nd-143 , Nd-145 , Nd-146 , Nd-148 که فراوانترین آنها نئودیمیم 142 فراوانی طبیعی 2/27% و 2 ایزوتوپ پرتوزای Nd144 وNd150 میباشد. 31 رادیوایزوتوپ هم برای این عنصر شناسایی شده که که پایدارترین آنها نئودیمیم 150 با نیمه عمر 19سال ( E 1/1 ) ، نئودیمیم 144 با نیم عمر 15 سال ( E29/2 ) و نئودیمیم 147 با نیمه عمر 98/10 روز میباشند.

    مابقی ایزوتوپهای رادیواکتیو این عنصر ، دارای نیمه عمرهایی کمتر از 38/3 روز هستند که بیشتر آنها نیمه عمری کمتر از 71 ثانیه دارند. نئودیمیم همچنین دارای 4 حالت متا است.

    حالت فروپاشی اولیه قبل از فراوانترین ایزوتوپ (نئودیمیم142) جذب الکترون و حالت فروپاشی پس از آن ، فروپاشی منفی بتا میباشد. محصول فروپاشی اولیه قبل از نئودیمیم 142 ایزوتوپهای Pr (پرازئودیمیم) و محصولات اولیه پس از آن ایزوتوپهای سرب میباشد.
    هشدارهــــــــــا
    تمامی ترکیبات نئودیمیم را باید شدیدا" سمی بهحساب آورد. بعلاوه ترکیبات نئودیمیم موجب آسیبهای چشم و پوست گشته ، گرد این عنصر خطر انفجار و آتشزایی دارد.
     
  2. H@M!N

    H@M!N

    577
    915
    244
    پرومتیوم
    پرومتیوم ، یکی از عناصر شیمیایی جدول تناوبی میباشد که نماد آن Pm و عدد اتمی آن 61 است.
    ریشه لغوی
    نام پرومتیوم از کلمه Prometheus گرفته شده است. Prometheus یکی از اساطیر یونانی بود که آتش را از آسمان دزدید و آ ن را به انسان داد.
    تاریخچه
    وجود پرومتیوم برای اولین بار توسط "Branner" در سال 1902 پیشبینی شد و این پیشبینی در سال 1914 توسط "Moseley" تائید شد. البته چند گروه دیگر نیز ادعا میکردند که این عنصر را تولید کردهاند، اما هرگز نتوانستند کشفیات خود را به اثبات برسانند، چرا که جدا کردن پرومتیوم از عناصر دیگر بسیار دشوار میباشد.

    اولین مدرک وجود پرومتیوم در سال 1944 توسط "Jacob A.Marinsky" و "Lawrence E. Glendenin" و "Charles D. Coryell" در طی عمل شکافتن هسته اتم اورانیوم و بهعنوان محصولات جنبی بدست آمد، اما بهدلیل وجود مشکلات زیاد تحقیقاتی که از جنگ جهانی دوم ناشی میشد، آنها نتوانستند ادعای خود را تا سال 1946 به اثبات برسانند.

    در سال 1963 از شیوههای تبادل یونی برای بدست آوردن حدودا 10 گرم پرومتیوم از ضایعات فرایند سوختی راکتورهای اتمی استفاده میشد. امروزه نیز پرومتیوم به صورت یکی از محصولات جنبی که با عمل شکافت هسته اتم اورانیوم بدست میآید، بازیافت میشود. این عمل همچنین با عمل بمباران نوترونی Nd-146 و تبدیل آن به Nd-147 تولید میشود که در آن Nd-147 توسط عمل Beta Decay به Pm147 با نیمه عمر 11روز تبدیل میشود.
    پیدایش
    پرومتیوم بهصورت طبیعی در زمین بوجود نمیآید، اما در طیف ستاره HR465 در Andromeda شناخته شده است.
    خصوصیات قابل توجه
    پرومتیوم یک ساطع کننده بتا بوده ، اشعههای گاما از خود ساطع نمیکند. با این حال ذره بتا که به عناصری با عدد اتمی بالا برخورد میکند، میتواند اشعه ایکس تولید کند. امروزه اطلاعات زیادی در خصوص ویژگیهای فلز پرومتیوم در دست نیست. تنها میدانیم که دو حالت چند شکلی از آن وجود دارد و نمکهای پرومتیوم در تاریکی یک نور آبی کمرنگ یا سبز از خود ساطع میکنند که این بهدلیل خاصیت رادیواکتیوی بالای آن میباشد.
    کاربردها

    * منبع تششعی بتا برای اندازهگیری ضخامت
    * منبع نور برای علائمی که نیاز به عملکرد دقیق دارند ( با استفاده از فسفر برای جذب تششعات بتا و تولید نور )
    * استفاده در باتریهای هستهای که در آنها سلولهای نوری نور را به الکتریسیته تبدیل میکنند.
    * استفاده احتمالی آن در آینده بهعنوان یک منبع اشعه ایکس برای بوجود آوردن منابع تولید نیرو یا گرمای کمکی برای کاوشگرهای فضایی و سفینهها و ایجاد لیزرهایی که برای ایجاد ارتباط بین زیردریاییها استفاده میشود.

    نقش بیولوژیکی
    پرومتیوم هیچگونه نقش بیولوژیکی ندارد.
    ترکیبات
    ترکیبات پرومتیوم شامل موارد زیر میشود:


    * Chlorides
    o PmCl3
    * Bromides
    o PmBr3
    * Oxides
    o Pm2O3

    ایزوتوپها
    36 رادیوایزوتوپ برای پرومتیوم شناسایی شدهاند که در میان آنها Pm-145 با نیم عمر 17.7 سال PM146 با نیمه عمر 5.53 سال و Pm-147 با نیمه عمر 2.6234 سال پایدارترین آنها میباشند. تمامی ایزوتوپهای رادیو اکتیو آن ، نیمه عمرهایی کمتر از 300 تا 364 روز دارند که نیمه عمر بیشتر آنها کمتر از 27 ثانیه است. این عنصر همچنین 11 حالت برانگیختگی دارد.

    وزن اتمی ایزوتوپهای پرومتیوم از 127.9482600 تا 162.9535200 amu)163-Pm) گسترده شده است. حالت فروپاشی اولیه ، قبل از ایزوتوپ پایدار 145 الکترون گیری و حالت اولیه بعد از آن کاهش بتا میباشد. محصولات فروپاشی اصلی قبل از Pm145 عنصر Nd ایزوتوپهای نئودیمیوم و محصول اصلی بعد از آن ایزوتوپهای عنصر Samarium میباشد.
    هشدارها
    بهعلت خاصیت بالای رادیو اکتیوی ، به هنگام کار کردن با پرومتیوم مراقبت بسیار بالایی لازم است، چرا که پرومتیوم میتواند در طی فرایند کاهش بتا اشعه ایکس از خود ساطع کند. توجه کنید که نیمه عمر آن بسیار کمتر از نیمه عمر پلوتنیوم 239 میباشد.
     
  3. H@M!N

    H@M!N

    577
    915
    244
    ساماریوم

    ساماریوم ، یکی از عناصر شیمایی جدول تناوبی است که نماد آن Sm و عدد اتمی آن ، 62 میباشد.
    تاریخچه
    ساماریوم برای اولین بار در سال 1853 توسط شیمیدان سوئیسی ، "Jean Charles Galissard" با عمل جذب خطوط دیدیمیوم کشف شد. در سال 1879 ، توسط شیمیدان فرانسوی ، "Paul Emile Lecoq De Boisbaudran " ، در پاریس جدا شده و کانی Samarskite را بوجود آورد.
    نقش بیولوژیکی
    ساماریوم هیچ گونه نقش بیولوژیکی ندارد، اما گفته میشود که متابولیسم را تحریک میکند.
    پیدایش
    ساماریوم هرگز بهصورت آزاد در طبیعت یافت نمیشود، اما همانند دیگر عناصر کمیاب خاک شامل کانیهای گوناگونی میشود که Monazite ، Bastnasite و Samarskite از آن جملهاند. Monazite و Bastnasite بهصورت منابع تجاری کاربرد دارند. Misch Metal حاوی حدودا %1 ساماریوم بود، اما در سالهای اخیر ساماریوم از طریق فرایندهای تبادل یونی و تکنیکهای عصاره گیری مایعات و الکتروشیمی بدست میآید. ساماریوم همچنین از طریق احیا از لانتانوم نیز بدست میآید.
    خصوصیات قابل توجه
    ساماریوم از خاکهای فلزی نادر است که درخشش نقرهای براقی دارد. در هوا به مقدار قابل توجهی پایدار است. همچنین این عنصر در هوا در 150 درجه آتش میگیرد و سه کریستال فلزی آن نیز وجود دارد که در دمای 734 و 922 درجه تغییر میکند.
    کاربردها

    * نوردهی کربن آرکی در صنعت تصاویر متحرک.
    * تغلیظ کریستالهای CaF2 برای استفاده در لیزرهای چشمی
    * استفاده بهصورت جذب کننده نوترونی در راکتورهای هستهای
    * استفاده در آلیاژها و هدفونها
    * مگنتهای Samarium-Cobalt در ساخت مگنتهای دائمی با مقاومت بالا و نیروی درونی به بزرگی 2200 kA/m کاربرد دارند.
    * اکسید ساماریوم در شیشههای اپتیکی برای جذب اشعه مادون قرمز موثر است.
    * ترکیبات ساماریوم بهصورت حساسکنندههای فسفری در اشعه مادون قرمز عمل میکنند.
    * اکسید ساماریوم ، کاتالیزوری برای کم کردن آب و هیدروژنزدایی از اتانول میباشد.

    ترکیبات

    * Fluorides
    o SmF2
    o SmF3
    * Chlorides
    o SmCl2
    o SmCl3
    * Bromides
    o SmBr2
    o SmBr3
    * Iodides
    o SmI2
    o SmI3
    * Oxides
    o Sm2O3
    * Sulfides
    o Sm2S3
    * Selenides
    o Sm2Se3
    * Tellurides
    o Sm2Te3

    ایزوتوپها
    ساماریومی که بهصورت طبیعی بوجود میآید، از 4 ایزوتوپ پایدار تشکیل میشود که عبارتند از : sm144 , Sm150 , Sm154 و سه ایزوتوپ رادیواکتیوی دارند که شامل Sm147, Sm148 , Sm149 میشود. بیشترین ایزوتوپ آن از نظر فراوانی (Sm152 (%26.75 میباشد. در میان ایزوتوپهای رادیواکتیوی آن ، Sm148 با نیمه عمر 7E+15 سال Sm194 با نیمه عمر 2E+15 سال و Sm147 با نیمه عمر 1.06+11 سال پایدارترین آنها میباشند. همچنین این عنصر 5 Meta State دارد که پایدارترین آنها Sm141m (t 22.6minutes) , 141m-Sm (t 22.6 minutes) , 143m1-Sm (t 66 seconds) and 139m-Sm (t 10.7 seconds میباشند.

    حالت Decay اولیه قبل از ایزوتوپ پایدان Sm152 الکترون گیری و حالت اولیه بعد از آن Beta Minus Decay میباشد. محصول Decay اولیه قبل از sm152 ایزوتوپهای عنصر Promethium و محصول اولیه بعد از آن ، ایزوتوپهای عنصر Europium میباشد.
    هشدارها
    تمام ترکیبات ساماریوم بسیار سمی هستند. و برای چشم و دست بسیار سوزشآور میباشند. غبار فلز این عنصر ، آتشزا و قابل انفجار است.
     
  4. H@M!N

    H@M!N

    577
    915
    244
    اروپیم

    اروپیم ، عنصر شیمیایی است که در جدول تناوبی با نشان Eu و عدد اتمی 63 قرار دارد.
    تاریخچه
    اروپیم برای اولین بار در سال 1890 بوسیله Paul Émile Lecoq de Boisbaudran کشف شد. او جزء اصلی را از گادولینیم – سامریم غلیظ بدست آورد. آنها خطوط طیفی داشتند که بوسیله سامریم یا گادولینیم ساخته نشده بودند، اما عموما" کشف اروپیم را به شیمیدان فرانســوی Eug讥-Antole Demarçay نسبت میدهند که در سال 1896 به وجود عنصری ناشناس در نمونه های عنصر تازه کشف شده سامریم شک کرد و در سال 1901 موفق به جداسازی اروپیم شد. فلز اروپیم خالص تا قبل از سالهای اخیر بدست نیامده بود.
    پیدایش
    اروپیم هرگز در طبیعت بصورت یک عنصر آزاد یافت نشده است، اما کانیهای زیادی که حاوی این عنصر هستند، وجود دارند که مهمترین منابع آن bastnastite و monazite میباشند. اروپیم در طیفهای خورشید و ستارگان خاصی کشف شده است.
    خصوصیات قابل توجه
    اروپیم واکنشگر ترین عنصر خاکی کمیاب است؛ در هوا بهسرعت اکسید شده ، از نظر واکنش با آب مانند کلسیم است. اروپیم مثل سایر عناصر خاکی کمیاب ( بجز لانتانیم ) در هوا تقریبا" بین °150تا °180 محترق میشود. این عنصر به سختی سرب بوده و تا اندازه زیادی چکش خوار است.
    کاربردها
    اگرچه اروپیم برای ساخت لیزرها به برخی از پلاستیکها افزوده میشود، هیچ کاربرد تجاری برای فلز اروپیم وجود ندارد. همچنین بهعلت توانایی آن در جذب نوترون ، استفاده از آن در رآکتورهای اتمی در دست بررسی است. اکسید اروپیم (Eu2O3) در تلویزیون بعنوان فسفر قرمز (ماده فروزنده قرمز) و فسفرهای با پایه ایتیریم کاربرد وسیعی دارد.
    ترکیبات
    ترکیبات اروپیم عبارتند از:

    * فلوریدها
    o EuF2
    o EuF3
    * کلریدهـا
    o EuCl2
    o EuCl3
    * برمیدهـا
    o EuBr2
    o EuBr
    * یدیدهـــا
    o EuI2
    o EuI3
    * اکسیدها
    o Eu2O3
    o Eu3o4
    * سولفیدها
    o EuS
    * سلنیدها
    o EuSe
    * تلوریدها
    o EuTe
    * نیتریدها
    o EuN

    ایزوتوپها
    اروپیم بطور طبیعی دارای دو ایزوتوپ پایدار Eu-151 و Eu-153 است که ایزوتوپ 153 فراوانتر است، (فراوانی طبیعی 52,2%). این عنصر 35 رادیوایزوتوپ دارد که پایدارترین آنها Eu-150 با نیم عمر 36,9 سال ، Eu-152 با نیمه عمر 13,516 سال و Eu-154 با نیمه عمر 8,593 سال هستند. کلیه ایزوتوپهای رادیواکتیو باقی مانده نیمـه عمری کمتر از 4,7612 سال دارند که نیمه عمر اکثر آنها کمتر از 12,2 ثانیه میباشد. همچنین اروپیم دارای 8 حالت برانگیختگی است.

    حالت فروپاشی اصلی ، قبل از فراوانترین ایزوتوپ پایدار – Eu-153- الکترون گیری و حالت اصلی بعد از آن فروپاشی کاهش بتا می باشد. محصول فروپاشی اصلی قبل از Eu-153 ، ایزوتوپهای عنصر Sm ( سامریم ) و محصول اصلی بعد ایزوتوپهای عنصر Gd ( گادولینیم ) میباشد.
    هشدارها
    همه ترکیبات اروپیم را باید بسیار سمی در نظر گرفت؛ گرد این فلزاز نظر انفجار و آتشزایی خطرناک است. اروپیم نقش بیولوژیک شناخته شده ای ندارد.
     
  5. H@M!N

    H@M!N

    577
    915
    244
    گادولینیم

    گادولینیم ، عنصر شیمیایی است که در جدول تناوبی دارای نشان Gd و عدد اتمی 64 میباشد.
    تاریخچــــــــه
    "Jean Charles Galissard de Marignac " شیمیدان سوئیسی در سال 1880 برای مشاهده گادولینیم در نمونههای دیدیمیم و گادولینیت به بررسی خطوط طیف سنجی پرداختند؛ سال 1886 "Paul Émile Lecoq de Boisbaudran" دانشمند فرانسوی گادولینیا را ( اکسید گادولینیم ) از ایتریای Mosander جدا نمود. خود این عنصر برای اولین بار اخیراً تهیه شده است.

    نام گادولینیم مانند کانی گادولینیت از نام "Johan Gadolin" شیمیدان و زمینشناس فنلاندی گرفته شده است.
    پیدایــــــــش
    گادولینیم هرگز در طبیعت بصورت آزاد وجود ندارد، اما در بسیاری از کانیها از قبیل گادولینیت ، مونازیت و باستنازیت یافت میشود. این عنصر را امروزه با روش جابجایی یونی و جداسازی از حلال یا با کاهش فلورید بیآب آن توسط کلسیم فلزی تهیه میکنند.
    خصوصیات قابل توجه
    گادولینیم ، فلز خاکی کمیاب نقرهای رنگ ، چکشخوار و قابل انعطافی است که دارای درخششی فلزی میباشد. این عنصر در دمای اتاق بهصورت ذرات آلفای نزدیک به هم بلورین میشود؛ وقتی آنرا تا 1508 درجه کلوین حرارت دهند، به شکل ذرات آلفای خود که دارای ساختار مکعبی body-centered است، تغییر شکل مییابد.

    گادولینیم بر خلاف سایر عناصر خاکی کمیاب نسبتاً در هوای خشک پایدار است؛ با این حال بهسرعت در هوای مرطوب کدر شده ، تولید اکسید چسبنده ناپایداری میکند که منتشر شده و در معرض سطح بیشتری برای اکسیداسیون قرار میگیرد. گادولینیم بهآرامی با آب واکنش داده ، در اسیدهای رقیق محلول میباشد.

    بعلاوه این عنصر در بین تمامی عناصر شناخته شده ، بالاترین واکنش سنجی جذب حرارتی نوترون را دارا میباشد ( 49000 بارن ) ، اما سوخت سریع آن ، استفاده از این عنصر را در میله کنترل هستهای محدود نموده است. گادولینیم زیر دمای بحرانی 1,083کلوین به یک ابررسانا تبدیل میشود؛ در دمای اتاق شدیداً مغناطیسی است، در واقع بجز فلزات واسطه دوره چهارم ، تنها فلزی است که خصوصیات فرومغناطیسی را بروز میدهد.
    کاربردهـــــــــا
    از گادولینیم در ساخت نار سنگهای ایتریم – گادولینیم که کاربردهای(مایکروویو دارند، استفاده میشود؛ ترکیبات گادولینیم نیز در ساخت مواد فروزنده لامپ تصویر تلویزیونهای رنگی بکار میرود و محلول ترکیبات این عنصر بعنوان پادنمای داخل وریدی جهت ارتقاء تصاویر از بیماران تحت MRI مورد استفاده قرار میگیرد. گادولینیم در تولید CDها ( لوحهای فشرده ) وحافظه کامپیوتر نیز کاربرد دارد.

    همچنین گادولینیم دارای خصوصیات ابررسانایی غیر عادی است؛ مقدار 1% گادولینیم ، کارآمدی و مقاومت آهن ، کروم و آلیاژهای مربوطه را در دماهای بالا و اکسیداسیون افزایش میدهد. در آینده احتمال استفاده از اتیل سولفات گادولینیم که مشخصات پارازیت بسیار کمی دارد، در مایزرها وجود دارد؛ علاوه براین ، جنبش مغناطیسی زیاد گادولینیم و دمای کوری آن که تنها در حرارت اتاق وجود دارد، استفاده از آنرا بعنوان جزء مغناطیسی بهمنظور حس کردن گرما و سرما مطرح میکند.
    نقش بیولوژیکی
    هیچ نقش بیولوژیکی برای گادولینیم شناخته نشده است، اما احتمالاً موجب افزایش متابولیسم میشود.
    ترکیبــــــــات

    * فلوریدها
    o ( GdF3)
    * کلریدها
    o ( GdCl3 6H2O- GdCl3)
    * برمیدها
    o ( GdBr3)
    * یدیدها
    o ( GdI2)
    o (GdI3)
    * اکسیدها
    o ( Gd2O3)
    * سولفیدها
    o ( Gd2S3)
    * سلنیدها
    o ( GdSe)
    * تلوریدها
    o ( Gd2Te3)
    * نیتریدها
    o ( GdN)

    ایزوتوپهــــــــــا
    گادولینیم بطور طبیعی دارای 5 ایزوتوپ پایدار: گادولینیم 154 ، گادولینیم 155 ، گادولینیم 156 ، گادولینیم 157 و گادولینیم 158 و دو رادیوایزوتوپ : گادولینیم 152 و گادولینیم 160 میباشد که گادولینیم 158 فراوانترین آنها است ( فراوانی طبیعی 24,84 درصد ). 30 رادیوایزوتوپ که پایدارترین آنها گادولینیم 160 با نیم عمر 21+E3/1 سال ، گادولینیم 152 با نیم عمر 14+E08/1 سال و گادولینیم 150 با نیمه عمر 6+E79/1 سال هستند، شناسایی شده است.

    مابقی ایزوتوپهای آن دارای نیمه عمری کمتر از 7/74 سال هستند که اکثر آنها نیز دارای نیمه عمرهایی کمتر از 24,6 ثانیه میباشند. همچنین این عنصر دارای 4 meta states است. حالت فروپاشی اولیه قبل از فراوانترین ایزوتوپ پایدار (گادولینیم 158) جذب الکترون است و حالت اولیه پس از آن فروپاشی منفی بتا است. محصولات فروپاشی اولیه قبل از گادولینیم 158 ایزوتوپهای عنصر Eu ( اروپیم ) است و محصولات اولیه پس از آن ایزوتوپهای عنصر Tb ( تربیم ) هستند.
    هشدارهــــــــــا
    ترکیبات گادولینیم مثل سایر لانتانیدها دارای میزان مسمومیتزایی بین ضعیف تا متوسط هستند؛ اگرچه مسمومیتزایی آنها به تفصیل مشخص نشده است.
     
  6. H@M!N

    H@M!N

    577
    915
    244
    دیسپروزیوم

    دیسپروزیم ، عنصر شیمیایی است که با نشان Dy و عدد اتمی 66 در جدول تناوبی قرار دارد.
    تاریخچه
    "Paul Emile Lecoq de Boisbaudran " شیمیدان فرانسوی ، در سال 1886 در پاریس برای اولین بار دیسپروزیم را شناسایی نمود؛ اما تا قبل ازابداع روشهای تبادل یونی و کاهش فلزنگاری در دهه 60، این عنصر به شکل نسبتا" خالص بدست نیامده بود. نام دیسپوزیم از واژه یونانی dysprositos به معنی مشکل بدست آمدن گرفته شده است.
    پیدایش
    دیسپوزیم هرگز بصورت عنصری آزاد دیده نشده است، اما اغلب به همراه اربیم و هولمیم یا سایر عناصر خاکی کمیاب در بسیاری از کانیها از جمله xenotime ، fergusonite gadolinite ، euxenite ، polycrase ، blomstrandine ، monazite ، bastnasite یافت میشود.
    خصوصیات قابل توجه
    دیسپروزیم ، عنصر خاکی کمیابی است که دارای رنگ نقرهای درخشان و در حرارت اطاق نسبتا" پایدار است، اما بهسرعت در اسیدهای معدنی رقیق یا غلیظ حل شده ، هیدروژن آزاد میکند. این عنصر به قدری نرم است که با چاقو بریده میشود و اگر زیاد گرم نشود، بدون جرقه تراشیده میشود. ویژگیهای دیسپروزیم حتی با مقادیر بسیار کمی ناخالصی تحت تاثیر قرار میگیرد.
    کاربردها
    از دیسپروزیم به همراه وانادیم و عناصر دیگر در ساخت مواد لیزر استفاده میشود؛ قابلیت جذب بالای نوترون حرارتی و نیز نقطه ذوبش ، موجب کاربرد آن در میلههای کنترل اتمی شده است. ازاکسید دیسپروزیم ( نام دیگر آن dysprosia است ) ، به همراه ترکیبات چسبناک نیکل که در بمباران طولانی مدت نوترون بیهیچ افزایش یا کاهشی بهآسانی نوترون جذب میکنند، درمیلههای خنک کننده موجود در رآکتورهای اتمی استفاده میشود.

    Chalcogenide های کادمیم - دیسپروزیم منابع اشعه مادون قرمز برای مطالعه واکنشهای شیمیایی هستند؛ علاوه بر آن از دیسپروزیم در تولید لوحهای فشرده (CD) استفاده میگردد.
    ویژگیهای بیولوژیکی
    هیچگونه ویژگی بیولوژیکی برای دیسپروزیم شناخته نشده است.
    ترکیبات

    * فلورایدها
    o DyF3
    * کلریدهــا
    o DyCl2
    * برومیدها
    o DyBr2
    o DyBr3
    * یدیدها
    o DyI2
    o DyI3
    * اکسیدهـا
    o Dy2O3
    * سولفیدها
    o Dy2S3
    * نیتریدهـا
    o DyN

    ایزوتوپها
    دیسپوزیم بصورت طبیعی دارای 7 ایزوتوپ پایدار 156Dy, 158-Dy, 160-Dy, 161-Dy, 162-Dy, 163-Dy and 164-Dy, with 164-Dy میباشد که فراوان ترین آنها Dy-164 است( فراوانی طبیعی 28,18% ). برای این عنصر 28 رادیوایزوتوپ شناخته شده که پایدارترین آنها Dy-154 با نیم عمر E+6 0،3 سال ، Dy-159 با نیمه عمر 144،4 روز و Dy-166 با نیمه عمر 81،6 ساعت میباشد.

    بقیه ایزوتوپهای رادیواکتیو این عنصر ، نیمه عمری کمتر از 10 ساعت دارند که نیمه عمر اکثر آنها کمتر از 30 ثانیه است. همچنین دیسپوزیم دارای 5 حالت برانگیخته است که پایدارتریــــــــــنشان 165m-Dy با نیمه عمر 1.257 دقیقه ، 147m-Dy با نیمه عمر 55.7 ثانیه و 145m-Dy با نیمه عمر 13.6 ثانیه میباشد.

    حالت فروپاشی اصلی قبل از فراوانترین ایزوتوپ پایدار 164-Dy ، جذب الکترون و روش اولیه بعد از آن فروپاشی کاهش بتا میباشد. محصولات فروپاشی اولیه قبل از Dy-164 ، ایزوتوپهای عنصر Tb ( تربیم ) و محصول اولیه بعد ، ایزوتوپهای عنصر Ho ( هولمیم ) هستند.
    هشدارها
    تمامی ترکیبات دیسپروزیم را باید کمی تا نیمه سمی در نظر گرفت، اگر چه میزان سمیت آنها بطور دقیق اعلام نشده است. گرد این فلز خطر انفجار و آتش سوزی به همراه دارد. برای دیسپروزیوم هیچ خاصیت بیولوژیکی شناخته شده ای ندارد.
     
  7. H@M!N

    H@M!N

    577
    915
    244
    تربیم

    تربیم ، عنصر شیمیایی است که در جدول تناوبی دارای نشان Tb و عدد اتمی 65 میباشد.
    تاریخچــــــه
    "Carl Gustaf Mosander" شیمیدان سوئدی در سال 1843 تربیم را کشف نمود و آنرا بر اساس نام دهکده Ytterby واقع در سوئد نامگذاری نمود. او این عنصر را به شکل ناخالصیهای موجود در اکسید ایتریم (Y2O3) شناسایی کرد. تربیم تا قبل از پیدایش فنآوریهای اخیر جابجائی یونی ، به شکل خالص جداسازی نشده بود.
    نقش بیولوژیکی
    تربیم نقش بیولوژیکی شناخته شده ای ندارد.
    پیدایــــــــش
    تربیم هرگز بصورت عنصر آزاد در طبیعت وجود ندارد، اما در کانیهای زیادی از جمله سیریت ، گادولینیت و مونازیت (C , La , Th , Nd , Y(PO4 که دارای بیش از 03/0% تربیم ، زنوتایم ( YPO4) و اوکسنیت Y,Ca,Er,La,Ce,U,Th»(Nb,Ta,Ti2O6) که دارای 1% یا بیشتر تربیم میباشند، وجود دارد.
    خصوصیات قابل توجه
    تربیم فلز خاکی کمیاب و خاکستری رنگی است که قابل انعطاف و چکشخوار بوده و به قدری نرم است که با چاقو بریده میشود، تا حد قابل قبولی در هوا پایدار است و دارای دو دگرگونی بلورین و درجه تغییر شکل 1289 درجه سانتیگراد میباشد.
    کاربردهــــــا
    تربیم به فلورید کلسیم ، تنگستیت کلسیم و مولیبدیت استرانسیم افزوده میشود که در ابزار حالت جامد و بهعنوان تثبیتکنندههای بلورین پیلهای سوختی در دماهای بالا و به همراه ZrO2 عمل میکنند. بهعلاوه تربیم در آلیاژها و ساخت وسایل برقی بکار میرود و اکسید آن ، دارای توانایی جهت فعال نمودن فسفر سبز موجود در لامپ مهتابی و لامپ تصویر تلویزیونهای رنگی میباشد. بورات تربیم سدیم بهعنوان ماده لیزری که در 5460 آنگستروم ، نور همنوسان ساطع میکند، بکار میرود.
    ترکیبـــــــات
    ترکیبات تربیم عبارتند از:

    * فلوئوریدها
    o TbF2- TbF3TbF4
    * کلریدها
    o TbCl3
    * برمیدها
    o TbBr3
    * یدیدها
    o TbI3
    * اکسیدها
    o TbO2 - Tb2O3
    * سولفیدها
    o Tb2S3
    * سلنیدها
    o Tb2Se3
    * نیتریدها
    o TbN

    ایزوتوپهـــــا
    تربیم بطور طبیعی دارای یک ایزوتوپ پایدار Tb-159 و 33 رادیوایزوتوپ است که فراوانترین آنها تربیم 158 با نیمه عمر 180 سال ، تربیم 157 با نیمه عمر 71 سال و تربیم 160 با نیمه عمر 72,3 روز میباشد. مابقی ایزوتوپهای رادیواکتیو آن دارای نیمه عمرهایی کمتر از 6,907 روز هستند که اکثر آنها نیز نیمه عمری کمتر از 24 ثانیه دارند. تربیم همچنین 18 حالت متا دارد.

    حالت فروپاشی اولیه قبل از فراوانترین ایزوتوپ پایدار (تربیم 159) جذب الکترون و حالت اولیه پس از آن فروپاشی منفی بتا است. محصول فروپاشی اولیه قبل از تربیم 159 ایزوتوپهای عنصر Gd (گادولینیم) و محصول اولیه پس از آن ایزوتوپهای عنصر Dy (دیسپروزیم) هستند.
    هشدارهــــا
    تمامی ترکیبات تربیم را باید شدیدا" سمی در نظر گرفت. ترکیبات این عنصر موجب تحریک چشم و پوست میشوند. گرده فلز تربیم خطر انفجار و آتشزایی به همراه دارد.
     
  8. H@M!N

    H@M!N

    577
    915
    244
    هولمیم
    هولمیم ، عنصر شیمیایی است که با نشان Ho و عدد اتمی 67 در جدول تناوبی وجود دارد. هولمیم در گروه لانتانیدها قرار داشته ، عنصری فلزی ، تا حدودی نرم وچکش خوار و به رنگ سفید خاکستری است. هولمیم در هوای خشک و در دمای اطاق ، عنصری پایدار میباشد. این فلز خاکی کمیاب در کانیهای مونازیت و گادولینیت وجود دارد.
    تاریخچــــــــــــه
    هلیم ( از واژه لاتین Holmia به معنی استکهلم ) در سال 1878 تـوسط Marc Delafontaine و Jacques Louis Soret کشف شد. آنها نوارهای جذب طیفنمایی خاص این عنصر را که در آن زمان ناشناخته بود، شناسایی کردند و آنرا عنصر X نامیدند. بعد از آنها Per Theodor Cleve در سال 1878 مستقلا" و هنگامیکه مشغول کار بر روی erbia خاکی (اکسید اربیم ) بود، این عنصر را کشف کرد.

    Cleve با بهره گیری از روشی که Carl Gustaf Mosander ابداع کرده بود، ابتدا تمامی ناخالصیهای شناخته شده را از erbia خارج نمود. نتیجه این کار ، دو ماده معدنی جدید یکی قهوهای و دیگری سبز بود. او ماده قهوهای را holmia ( برگرفته از نام زادگاه Cleve یعنی استکهلم ) و ماده سبز رنگ را thulia نامگذاری کرد. بعدا" مشخص شد، Holmia اکسید هلمیم و thulia اکسید تالیم هستند.
    پیدایـــــــــش
    هولمیم مانند تمامی عناصر خاکی کمیاب بصورت آزاد در طبیعت وجود ندارد، بلکه بصورت ترکیب با عناصر دیگر در کانیهای گادولینیت و مونازیت و سایر کانیهای خاکی کمیاب یافت میشود. هولمیم را بصورت تجاری با روش جابجائی یونی از شن مونازیت جدا میکنند ( 05/0% هولمیم ). اما هنوز هم جداسازی آن از سایر کانیهای خاکی کمیاب دشوار است. این عنصر با روش کاهش کلرید و فلورید آن بوسیله کلسیم فلزی تهیه شده است. مقدار موجود آن در پوسته زمین 1,3 میلیگرم در هر کیلو برآورد شده است.
    خصوصیات قابل توجه
    هلیم ، عنصر فلزی خاکی سه ظرفیتی است که در بین تمامی عناصر طبیعی ، دارای بیشترین گشتاورمغناطیسی (B6/10) بوده ، خصوصیات مغناطیسی غیرعادی دیگری نیز دارد. در صورت ترکیب با ایتریوم ، ترکیباتی بهشدت مغناطیسی تولید میکند. هولمیم ، عنصری نسبتا" نرم و چکشخوار است که در هوای خشک و در فشار و دمای معمولی ، تاحدودی پایدار و در برابر فرسایش مقاوم است، اما در هوای مرطوب و در دمای زیاد بهسرعت اکسید میشود ( اکسیدی به رنگ زرد کمرنگ تولید میکند ). هلیم در حالت خالص خود ، دارای درخشش نقرهای رنگ فلزی میباشد.
    کاربردهـــــــــا

    * بخاطر خصوصیات مغناطیسی که هولمیم دارد، اگر آنرا بعنوان یک قطب مغناطیسی در آهنرباهای بسیار قوی قرار دهیم، قویترین میدانهای مغناطیسی مصنوعی ساخته میشود ( متمرکز کننده شار مغناطیسی هم نامیده میشود. )
    * چون این عنصر میتواند نوترونهای fission-bred اتمی را جذب کند، از آن در میلههای کنترل اتمی نیز استفاده میشود.
    * از گشتاور مغناطیسی بالای آن در لیزرهای حــالت جامد ایتریم - آهن - گارنت (YIG ) و ایتریم – لانتانیم – فلوریـد (YLF) که در تجهیزات مایکروویو بکار میرود، استفاده میشود ( که بترتیب در محیطهای مختلف پزشکی و دندان پزشکی کاربرد دارد).
    * از اکسید هولمیم برای زرد کردن رنگ شیشه استفاده میشود.

    هشدارهـــــــــا
    به نظر میرسد هولمیم مانند سایر فلزات خاکی کمیاب از میزان سمی بودن کمی برخوردار باشد. این عنصر فاقد هرگونه نقش بیولوژیکی در انسان است، اما امکان فعال نمودن متابولیسم را دارد.
     
  9. H@M!N

    H@M!N

    577
    915
    244
    اربیم
    اربیم ، عنصر شیمیایی است که در جدول تناوبی با نشان Er وجود داشته ، دارای عدد اتمی 68 میباشد. اربیم ، فلز کمیاب خاکی لانتانید و نقرهای رنگی است که به همراه چندین عنصر کمیاب دیگر در گادولینیت معدنی در Ytterby واقع در سوئد وجود دارد.
    تاریخچه
    اربیم ( از Ytterby ، یک شهر در سوئد ) در سال 1843 ، توسط Carl Gustaf Mosander کشف گردید. او ایتریا را از گادولینیت معدنی و به سه صورت ، به نامهای ایتریا ، اربیا و تربیا جدا نمود. او نام این عنصر را از نام شهر Ytterby که مقادیر زیادی ایتریا و اربیم در آن وجود دارد، اقتباس کرد. اما در آن زمان ، اربیا و تربیا را با هم اشتنباه کردند. بعد از 1860 آنچه که تربیا میشناختند، اربیا نامگذاری کرده و بعد از 1877 آنچه که اربیا میدانستند تربیا نامیدند.

    سرانجام "George Urban" و "Charles James" در سال 1905 مستقلا" Er2O3 نسبتا" خالص را جدا نمودند. تا قبل از سال 1934 زمانیکه کارگران ، کلرید بدون آب را با بخار پتاسیم کاهش دادند، فلز خالص اربیم بصورت قابل قبول تهیه نشده بود.
    پیدایش
    این عنصر ، همانند سایر عناصر خاکی کمیاب هرگز در طبیعت بصورت عنصر آزاد وجود ندارد، اما همراه سنگ معدنهای شن مونازیت یافت میشوند. از نظر تاریخی ، قبلا جداسازی عناصر خاکی کمیاب از یکدیگر بسیار مشکل و گران بود، اما روش تولید تبادل یونی که اواخر قرن بیستم ابداع گشت، به میزان زیادی هزینه تولید کلیه فلزات خاکی کمیاب و ترکیبات شیمیایی آنها را کاهش داد. منابع تجاری اصلی اربیم از معادن xenotime و euxenite میباشند. اربیم ، فلزی به شکل گرد است و خطر آتشزایی و انفجار دارد.
    خصوصیات توجه قابل
    فلز اربیم خالص ، عنصری سه ظرفیتی ،چکش خوار ، نرم و در هوا تا حدی مقاوم است، بطوریکه به سرعت سایر فلزات کمیاب اکسیده نمیشود. نمک آن به رنگ سرخ بوده ، طیفهای جذب مشخص و خاصی را در نور مرئی ، فرابنفش و نزدیک مادون قرمز بوجود میآورد.

    بجز این موارد ، اربیم بیشتر همانند سایر فلزات خاکی کمیاب است. سسکوئی ، اکسید آن erbia نامیده میشود.خصوصیات اربیم تا حدی توسط نوع و مقادیر ناخالصی موجود تعیین میگردد.این عنصر فاقد هرگونه نقش بیولوژیکی شناخته شده ای است، اما برخی بر این باورند که اربیم موجب فعال شدن متابولیسم میشود.
    کاربردها

    * این عنصر ، بیشتر بصورت ***** عکاسی بکار میرود.
    * بهعلت انعطاف پذیری آن ، بعنوان ماده ای افزودنی در متالوژی مفید است.
    * بعنوان جذب کننده نوترون در فناوری هستهای بکار میرود.
    * در تقویت کنندههای فیبری ، بعنوان یک نا خالص کننده مورد استفاده است.
    * در صورت اضافه شدن به وانادیم بصورت آلیاژ ، موجب کاهش سختی و بهبود کارکرد آن میگردد.
    * اکسید اربیم صورتی رنگ است، بنابراین گاهی اوقات بعنوان رنگ دهنده شیشه و پوشش لعاب چینی کاربرد دارد که اغلب از این شیشهها در ساخت عینکهای آفتابی و جواهرات ارزان استفاده میکنند.

    ایزوتوپها
    اربیم بصورت طبیعی متشکل از 6 ایزوتوپ پایدار Er-162 ، Er-164 ، Er-166 ، Er-167، Er-168 ، Er-170 میباشد که فراوانترین آنها Er-166 ( فراوانی طبیعی 33،6 % ) است. 23 رادیوایزوتوپ نیز برای آن شناسایی شده که پایدارترین آنهــا Er-169 با نیم عمر 9،4 روز ، Er-172 با نیمه عمر 49،3 ساعت ، Er-160 با نیمه عمر 28،58 ، Er-165 با نیمه عمر 10،36 و Er-171 با نیمـــــه عمـــــــر 7،516 ساعت میباشند.

    سایر ایزوتوپهای رادیواکتیو آن ، دارای نیمه عمری کمتر از 3،5 ساعت هستند که بیشتر آنها از نیمه عمری کمتر از 4 دقیقه برخوردارند. این عنصر همچنین دارای 6 حالت برانگیختگی است که پایدار ترین آنها Er-167 با نیمه عمر t=2,269 است. حالت فروپاشی اصلی قبل از فراوانترین ایزوتوپ پایدار- Er-166- دریافت الکترون و حالت فروپاشی اصلی بعد از آن کاهش بتا است. محصول فروپاشی اولیه قبل از Er-166 ، ایزوتوپهای عنصر 67 ( هولمیم ) و محصولات اولیه بعد از آن ایزوتوپهای عنصر 69 ( تولیم ) است.
    هشدارها
    مانند سایر لانتانیدها ، ترکیبات اربیم از مقدار کم تا متوسط سمیت دارند، گرچه جزئیات سمیت آنها بطور کامل منتشر نشده است.
     
  10. H@M!N

    H@M!N

    577
    915
    244
    تولیم

    تولیم ، عنصر شیمیایی است که در جدول تناوبی دارای نشان Tm و عدد اتمی 69 میباشد. تولیم ، عنصری لانتانید و دارای حداقل فراوانی در بین عناصر خاکی کمیاب است؛ با فلز آن که دارای درخشش نقرهای رنگی است، میتوان بهراحتی کار کرد و با چاقو بریده میشود. همچنین دربرابر فرسایش در هوای خشک تا حدی مقاوم بوده ، از خاصیت انعطافپذیری خوبی برخوردار است. تولیم بصورت طبیعی کلا" از ایزوتوپ پایدار Tm-169 ساخته میشود.
    تاریخچـــــــه
    تولیم را "Per Teodor Cleve" شیمیدان سوئدی درسال 1879 هنگام جستجو برای ناخالصیهای موجود در اکسیدهای سایر عناصر خاکی کمیاب کشف نمود. ( این همان روشی بود که پیشتر "Carl Gustaf Mosander" برای کشف سایر عناصر خاکی کمیاب بکار برده بود ). Cleve کار را با از بین بردن تمامی ناخالصیهای شناخته شده اِربیا ( Er2O3) آغاز کرد و با فرآیندهای دیگری دو ماده جدید بدست آورد: یکی قهوهای و دیگری سبز.

    ماده قهوه ای اکسید هولمیم بود که Cleve آنرا holmia نامید و ماده سبز ، اکسید عنصری ناشناس بود. Cleve این اکسید را thulia نامگذاری کرد و نام عنصر آن ، تولیم ، از کلمه Thule که نام باستانی رومی برای سرزمینی افسانهای در نقطه ای دور دست در شمال ( شاید اسکاندیناوی ) بود، گرفته شده است.
    پیدایــــــــــش
    این عنصر هرگز در طبیعت به شکل خالص وجود ندارد، اما در مواد معدنی و همراه سایر عناصر خاکی کمیاب به مقدار کم یافت میشود. عمدتا" بوسیله جابجایی یونی از کانیهای مونازیت ( 0,007% تولیم ) که در شن رودخانهها وجود دارد، استخراج میشود.

    فنآوریهای استخراج و جابجایی یونی جدیدتر ، موجب جداسازی آسانتر عناصر خاکی کمیاب شده که هزینه تولید تولیم را کاهش داده است. این فلز را میتوان باروش کاهش اکسید آن بوسیله فلز لانتانیم یا بوسیله کاهش کلسیم در ظروف در بسته تهیه کرد. هیچکدام از ترکیبات تولیم از نظر تجاری مهم نیستند.
    کاربردهـــــــــا
    از تولیم برای تولید لیزر استفاده میشده است، اما هزینههای بسیار زیاد تولید ، مانع از گسترش سایر کاربردهای تجاری آن شده است. کاربردهای بالقوه آن ، عبارتند از:


    * وقتی تولیم پایدار ( Tm-169 ) در رآکتور اتمی بمباران میشود، از آن به بعد میتواند بعنوان یک منبع تابشی در وسایل قابل حمل اشعه ایکس بکار رود.
    * احتمالا" ایزوتوپ ناپایدار Tm-171 میتواند بعنوان یک منبع انرژی مورد استفاده قرار گیرد.
    * Tm-169 دارای کاربرد بالقوه در مواد مغناطیسی سرامیکی به نام فریت است که در وسایل مایکرو ویو بکــار میروند.

    ایزوتوپهـــــــا
    تولیم بطور طبیعی دارای یک ایزوتوپ پایدار Tm-169 ( فراوانی طبیعی 100% ) و 31 رادیوایزوتوپ است که پایدارترین آنها تولیم 171 با نیمه عمر 1,92 سال ، تولیم 170 با نیمه عمر 128,6 روز ، تولیم 168 با نیمه عمر 93,1 روز و تولیم 167 با نیمه عمر 9,25 روز میباشند. مابقی ایزوتوپهای رادیواکتیو ، نیمه عمری کمتر از 64 ساعت دارند و نیمه عمر اکثر آنها نیز کمتر از 2 دقیقه است. این عنصر دارای 14 حالت متا میباشد..

    حالت فروپاشی اولیه قبل از فراوانترین ایزوتوپ پایدار Tm-169 جذب الکترون و حالت اولیه پس از آن ، ارسال بتا میباشد. محصول فروپاشی اولیه قبل از Tm-169 ایزوتوپهای عنصر 68( اربیم ) و محصول اولیه پس از آن ایزوتوپهای عنصر 70 ( ایتربیم ) هستند.
    هشدارهــــــــا
    تولیم دارای میزان مسمومیتزایی بین ضعیف تا متوسط است و باید با آن با احتیاط رفتار شود. تولیم فلزی به شکل پودر از نظر انفجار و آتشزایی خطرناک میباشد.