1. این پایگاه به ثبت ستاد ساماندهی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی ایران رسیده است.

    مهمان عزیز سپاس بابت بازدید شما از تالار گفتگوی دهه هفتادی ها.

    عضویت در انجمن رایگان بوده و برای عموم باز میباشد . با صرف 30 ثانیه یکی از اعضای دهه هفتادی ها شوید .

شب یلدا

شروع موضوع توسط *امين* ‏Dec 19, 2012 در انجمن مطالب جالب

  1. marzieh

    marzieh

    6,019
    4,021
    553
    خواهش میشه :20
    حذفش کن خودت
     
  2. *امين*

    *امين* *امین*

    8,446
    23,155
    1,128
    تنوع برگزاری یلدا
    یکی از آیین های شب یلدا در ایران، تفال با دیوان حافظ است. مردم دیوان اشعار لسان
    الغیب را با نیت بهروزی و شادکامی می گشایند و فال دل خویش را از او طلب می کنند.
    در برخی دیگر از نقاط ایران نیز شاهنامه خوانی رواج دارد. نقل خاطرات و قصه گویی پدر
    بزرگ ها و مادر بزرگ ها نیز یکی از مواردی است که یلدا را برای خانواده ایرانی دلپذیرتر
    می کند. اما همه این ها ترفندهایی است تا خانواده ها گرد یکدیگر جمع شوند و
    بلندترین شب سال را با شادی و صفا سحر کنند.
    در سراسر ایران زمین، جایی را نمی یابید که خوردن هندوانه در شب یلدا جزو آداب و
    رسوم آن نباشد. در نقاط مختلف ایران، انواع تنقلات و خوراکی ها به تبع محیط و سبک
    زندگی مردم منطقه مصرف می شود اما هندوانه میوه ای است که هیچ گاه از قلم نمی
    افتد، زیرا عده زیادی اعتقاد دارند که اگر مقداری هندوانه در شب چله بخورند در سراسر
    چله بزرگ و کوچک یعنی زمستانی که در پیش دارند سرما و بیماری بر آنها غلبه نخواهد
    کرد.
    مردم شیراز در شب یلدا به شب زنده داری می پردازند و بعضی نیز بسیاری از دوستان و
    بستگان خود را دعوت می کنند. آنها در این شب سفره ای می گسترانند که بی
    شباهت به سفره هفت سین نوروز نیست و در آن آینه و قاب عکس حضرت علی (ع) را
    جای می دهند. انواع و افسام آجیل و تنقلاتی چون نخودچی، کشمش، حلوا شکری،
    رنگینک و خرما و میوه هایی چون انار و به و بخصوص هندوانه خوراکی های این شب را
    تشکیل می دهند.
    در آذربایجان مردم هندوانه چله (چیله قارپوزی) می خورند و باور دارند که با خوردن
    هندوانه لرز و سوز و سرما به تن آنها تاثیری ندارد.
    در اردبیل رسم است که مردم، چله بزرگ را قسم می دهند که زیاد سخت نگیرد و
    معمولا گندم برشته (قورقا) و هندوانه و سبزه و مغز گردو و نخودچی و کشمش می
    خورند.
    در گیلان هندوانه را حتما فراهم می کنند و معتقدند که هر کس در شب چله هندوانه
    بخورد در تابستان احساس تشنگی نمی کند و در زمستان سرما را حس نخواهد کرد.
    «آوکونوس» یکی دیگر از میوه هایی است که در این منطقه در شب یلدا رواج دارد و به
    روش خاصی تهیه می شود. در فصل پاییز، ازگیل خام را در خمره می ریزند، خمره را پر از
    آب می کنند و کمی نمک هم به آن می افزایند و در خم را می بندند و در گوشه ای خارج
    از هوای گرم اطاق می گذارند. ازگیل سفت و خام، پس از مدتی پخته و آبدار و خوشمزه
    می شود. آوکونوس ازگیل در اغلب خانه های گیلان تا بهار آینده یافت می شود و هر
    وقت هوس کنند ازگیل تر و تازه و پخته و رسیده و خوشمزه را از خم بیرون می آورند و
    آن را با گلپر و نمک در سینه کش آفتاب می خورند.
    دکتر محمود روح الامینی روایت جالبی از یلدای مردم کرمان ذکر می کند. بنا به روایت او
    مردم کرمان تا سحر انتظار می کشند تا از قارون افسانه ای استقبال کنند. قارون در
    لباس هیزم شکن برای خانواده های فقیر تکه های چوب می آورد. این چوب ها به طلا
    تبدیل می شوند و برای آن خانواده، ثروت و برکت به همراه می آورند.
    «جمشید کیومرثی» مردم شناس زرتشتی درباره یلدا می گوید:« نزد ایرانیان، زمستان
    به دو چله کوچک و بزرگ تقسیم می شود. چله بزرگ از اول دیماه تا 10 بهمن ماه را در بر
    می گیرد و از 10 بهمن به بعد را چله کوچک می گویند. یلدا، شب نخست چله بزرگ
    است.»
    بنا به روایت او زرتشتیان در این شب جشن می گیرند و فدیه می دهند:« فدیه، سفره
    ای است که در هر خانه گسترده می شود و در آن خوراکی های مرسوم شب یلدا چیده
    می شود. زرتشتیان در این شب دعایی به نام «نی ید» را می خوانند که دعای شکرانه
    نعمت است. خوراکی هایی که در این جشن مورد استفاده قرار می گیرند، گوشت و 7
    میوه خشک شده خام (لورک) را شامل می شوند.»
    آشوریان ایران نیز در جشن یلدا با سایر اقوام ایرانی شریک هستند. «آلبرت کوچویی»
    رئیس سابق انجمن آشوریان تهران ضمن تایید این نکته می گوید:« ما معتقدیم یلدا،
    سنت دیرینه آشوری است. یلدا یعنی تولد و آشوری ها معتقدند به دلیل نزدیکی عید
    میلاد مسیح و شب یلدا، آشوری ها بعد از مسیحیت، یلدا را به عنوان شب تولد مسیح
    جشن می گرفتند ولی بعدها به علت تغییراتی که در گاهشماری ها پیش آمد و سال
    های کبیسه را هم محسوب کردند، این تاریخ تغییر کرد و شب یلدا سه روز عقب تر آمد و
    ما این سال ها در 4 دی ماه میلاد مسیح را جشن می گیریم.»
    وی در ادامه می افزاید:« آشوریان نیز در شب یلدا آجیل مشکل گشا می خرند و تا
    پاسی از شب را به شب نشینی و بگو بخند می گذرانند و در خانواده های تحصیل کرده
    آشوری تفال با دیوان حافظ نیز رواج دارد
     
    marzieh از این پست تشکر کرده است.
  3. *امين*

    *امين* *امین*

    8,446
    23,155
    1,128
    حافظ:
    صحبت حکام، ظلمت شب یلدا است
    نور ز خورشید خواه بو که برآید​
    سعدی:
    هنوز با همه دردم امید درمان است
    که آخری بود آخر شبان یلدا را​
    اوحدی:
    شب هجرانت ای دلبر، شب یلدا است پنداری
    رخت نوروز و دیدار تو عید ماست پنداری​
    خاقانی:
    تو جان لطیفی و جهان جسم کثیف
    تو شمع فروزنده و گیتی شب یلدا​
    عنصری:
    چون حلقه ربایند به نیزه، تو به نیزه
    خال از رخ زنگی بربایی شب یلدا​
    منوچهری:
    نور رایش تیره‌شب را روز نورانی کند
    دود چشمش روز روشن را شب یلدا کند​
    مسعود سعد:
    کرده خورشید صبح ملک تو
    روز همه دشمنان شب یلدا​
    ناصرخسرو:
    او بر دوشنبه و تو بر آدینه
    تو لیل قدر داری و او یلدا​
    هم‌چنین ارتباط عیسی مسیح با این شب در اشعار امیر معزی و سنائی غزنوی مشهود است.​
    امیر معزی:
    ایزد دادار، مهر و کین تو گویی
    از شب قدر آفرید و از شب یلدا
    زان‌که به مهرت بود تقرب مومن
    زان‌که به کینت بود تفاخر ترسا​
    سنائی غزنوی:
    به صاحب‌دولتی پیوند اگر نامی همی جویی
    که از یک چاکری عیسی چنان معروف شد یلدا​
    سیف افرنگی:
    سخنم بلندنام از سخن تو گشت و شاید
    که درازنامی از نام مسیح یافت یلدا​
     
    mojt@ba، BlUe و marzieh از این ارسال تشکر کرده اند.