1. این پایگاه به ثبت ستاد ساماندهی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی ایران رسیده است.

    مهمان عزیز سپاس بابت بازدید شما از تالار گفتگوی دهه هفتادی ها.

    عضویت در انجمن رایگان بوده و برای عموم باز میباشد . با صرف 30 ثانیه یکی از اعضای دهه هفتادی ها شوید .

بررسی مفهوم آزادی در سه کتاب پائولو كوئیلو

شروع موضوع توسط New_Sense ‏Dec 28, 2014 در انجمن داستان و رمان

  1. New_Sense

    New_Sense یاد کن گاهی ما را در تنهایی خود ... همراه انجمن

    3,513
    11,263
    31,431
    1af28d05c8c28ffc6e3206528454513d.

    شاید بتوان تمامی مضمون داستان كیمیاگر را در این آموزه دینی خلاصه كرد كه: «خود را بشناس تا خدای خود را بشناسی.» نیز می توان به ابیاتی از حافظ لسان الغیب استناد جست كه در آن حافظ خود را به مثابه حجابی در عدم شناخت مقصر قلمداد می كند و می گوید: «تو خود حجاب خودی حافظ از میان برخیز.» و این یعنی اینكه آدمی خود حجاب است و تا به خود نیاید و نسبت به خود معرفت پیدا نكند، به آزادی و رهایی نمی رسد و در نتیجه نمی تواند خدا و جهان و پیرامون خود را نیز بشناسد.ایام نوروز فرصتی به چنگ آمد تا سه اثر از پائولو كوئیلو، نویسندهٔ معروف برزیلی را مطالعه كنم. این هر سه اثر گرچه با یكدیگر تفاوت هایی در قهرمانان داستان دارند، اما هر سه به گونه ای یك مضمون و محتوا را القا می نمایند. من البته این هر سه اثر را از منظر آزادی مورد بررسی و مطالعه قرار دادم. به نظر می رسد، پائولو كوئیلو به گونه ای در هر سه اثر رهایی و آزادی را مطرح می سازد.

    کیمیاگر
    در معروف ترین اثر خود، یعنی كیمیاگر، داستان جوان چوپانی را مطرح می سازد كه روح جست وجوگر وی او را به دوری از خانه و كاشانه اش رهنمون می شود. این جست وجوگری تا زمانی ادامه می یابد كه وی در نهایت و در پایان راه به نوعی معرفت و شناخت می رسد. این شناخت و معرفت میمون كه در اثر پی گیری ها و استقامت او در راه هدفش و با سختی های بسیار برای او اتفاق می افتد، همانا آزادی و رهایی از همه تعلقات و دلبستگی ها است. این آزادی، دارای بعدی معنوی است و در مقابل و مکمل آزادی برونی تلقی می شود.

    شاید بتوان تمامی مضمون داستان كیمیاگر را در این آموزه دینی خلاصه كرد كه: «خود را بشناس تا خدای خود را بشناسی.» نیز می توان به ابیاتی از حافظ لسان الغیب استناد جست كه در آن حافظ خود را به مثابه حجابی در عدم شناخت مقصر قلمداد می كند و می گوید: «تو خود حجاب خودی حافظ از میان برخیز.» و این یعنی اینكه آدمی خود حجاب است و تا به خود نیاید و نسبت به خود معرفت پیدا نكند، به آزادی و رهایی نمی رسد و در نتیجه نمی تواند خدا و جهان و پیرامون خود را نیز بشناسد.

    آنچه به قهرمان داستان، یعنی چوپان، كمك می كند تا به این شناخت دست یابد، عشق است. عشق چونان یاری عزیز و دوستی گرانمایه او را در رسیدن به هدف مساعدت می كند و ناهمواری های راه را بر او هموار می سازد. در واقع این عشق است كه او را در این راه پر فراز و فرود، استوار و مقاوم کرده و تحمل شدائد را بر او آسان می سازد.

    کوه پنجم
    پائولو در اثر دیگر خود، كوه پنجم، پیامبری را به تصویر می كشد كه در انتقال پیام الهی به دیگران دچار تردید و یأس و دائم با خدا گلاویز است كه چرا او را برای این كار برگزیده است.

    استدلال او این است كه توان انجام چنین رسالت عظیمی را ندارد. برای همین نیز او در هنگامه خطر فرار را بر قرار ترجیح می دهد و به سرزمین دیگری مهاجرت می كند. وی در این سفر با ناملایماتی همراه می شود. ناملایماتی كه او را نسبت به انجام رسالتش در حیرت و تردیدی شدیدتر می اندازد. اما چاره این كار چیست ؟

    پائولو كوئیلو در این جا نیز اندیشه آزادی و رهایی را وارد معركه می سازد و در پی آن است تا دلبستگی و وابستگی پیامبر به فرشته و خدا را از او بستاند تا بلكه او را به آزادی و شناخت رهنمون شود. در واقع پیامبر داستان در این مرحله در پی آن است تا رشته تعلقات خود را حتی نسبت به خدا از وجودش تهی سازد، تا بلكه بتواند خود را بشناسد و در انجام رسالتش استوارتر گردد.

    زحمات این پیامبر نیز بالاخره ثمر می دهد و او پس از دشواری ها و ناملایماتی كه برای ساختن شهر خراب شده ای، كه پیش از خرابی به آن پناه برده است، متحمل می شود و امیدی كه برای زندگی در دل مردمان ایجاد می كند به این رهایی و آزادی دست می یابد و آن جا است كه بار دیگر به سراغ خدا می رود. همان خدایی كه با او از در ستیز درآمده بود و در مقابل او به اعتراض برخاسته بود و به گمانش خود را از او رهانیده بود. این بار او، که برگزیده خدا برای پیامبری بود، آماده بود تا رسالتش را كه هدایت قومش بود به انجام برساند: استوار و مقاوم.

    داستان به صورت ضمنی می خواهد بگوید که ساختن، بسی دشوارتر از نگه داشتن است و میوه های شیرینی چون آزادی و رهایی و شناخت را نصیب آدمی می سازد.

    نكته مشترك در داستان كوه پنجم با آنچه در كیمیاگر آمده، همانا مساعدت عشق به قهرمانان هر دو داستان است. یكی پیامبر حیران و خسته كه عاشق زنی شوهر مرده و دارای یك فرزند شده كه به او كمك كرده و به او پناه داده است و دیگری چوپان واله و سرگردانی كه در كویر، عاشق دختری بیابانی می شود و از قضا او نیز به چوپان كمك كرده است تا بلكه بتواند كیمیاگر را بیابد. عشق توانست نور امید را در دل آن پیامبر مثالی زنده نماید و شهری ویران شده را دوباره با دستان خسته و رنج كشیده او به حیات امیدوار سازد. و نیز چوپان را، كه عشق در دل او امید را روشن نموده است تا دوباره به كویر و نزد معشوق بازگردد.

    ورونیكا تصمیم می گیرد خودكشی كند
    همین رویكرد را در داستان دیگر پائولو، یعنی «ورونیكا تصمیم می گیرد خودكشی كند» نیز می توان یافت. آنجا كه عشق باعث می شود ادوارد جوان و دیوانه با عاشق شدن به خود آید و به زندگانی بازگردد و حیات دوباره خود را از سر بگیرد. حیاتی نه از آنچه كه داشته و به نوعی برای او عادت شده است، بلكه زیستی عاشقانه.

    به نظر می رسد داستان خودكشی ورونیكا كه بخشی از زندگی خود پائولو كوئیلو است برای خواننده ایرانی آن قدرها جذاب و دلكش نباشد. شاید به دلیل ناهمگونی و پراكندگی افرادی كه در این داستان وارد می شوند و انسجام داستان را به هم می زنند. و یا شاید هم به دلیل اینكه با روح زندگی شرقی فاصله دارند. آنچه كه در دو داستان دیگر وی، یعنی كیمیاگر و كوه پنجم مشهود و آشكار است. به هر حال می توان گفتمان سنت و مدرن را در این هر سه داستان از یكدیگر باز شناخت.

    دو داستان دیگر پائولو كه از آنان صحبت شد، بار معنایی و زندگی شرقی خود را به خوبی حفظ كرده اند و حتی اسامی به كار رفته در داستان نیز همان نام ها و نمادهای شرقی است. از این رو خواننده ایرانی می تواند به خوبی با آن ارتباط برقرار نماید. به ویژه عشق شرقی طرح شده در دو داستان وی، خواننده ایرانی و شرقی را بیشتر با داستان و مضمون به کار رفته در آن مأنوس می سازد. اما در این داستان اخیر، یك تجربه مدرن مطرح می شود كه با آنچه در دل سنت های ما جای دارد بسیار متفاوت است. از این رو خواننده در ارتباط برقرار كردن با این داستان دچار سردرگمی است. اما با این حال پیامی که می خواهد منتقل شود، بسیار شبیه به دیگر آثار نقل شده است. به ویژه مفهوم آزادی معنوی و درونی به کار رفته و تأکید بر رهایی آدمی از ظاهر دنیا و توجه به باطن و عمق زندگی و بازگشت به معنویت و عشق در آثار وی به خوبی مشهود است.
     
    ILMAH_68 از این پست تشکر کرده است.
  2. ILMAH_68

    ILMAH_68 خدایا شکرت

    2,142
    8,277
    2,351
    من کتاباشو خوندم حرف نداره مخصوصا کیمیاگر
     
    New_Sense از این پست تشکر کرده است.