1. این پایگاه به ثبت ستاد ساماندهی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی ایران رسیده است.

    مهمان عزیز سپاس بابت بازدید شما از تالار گفتگوی دهه هفتادی ها.

    عضویت در انجمن رایگان بوده و برای عموم باز میباشد . با صرف 30 ثانیه یکی از اعضای دهه هفتادی ها شوید .

استان هرمزگان

شروع موضوع توسط μ~¤@ฯmit@¤~μ ‏Dec 23, 2013 در انجمن هرمزگان

  1. μ~¤@ฯmit@¤~μ

    μ~¤@ฯmit@¤~μ hastye eshgh Im lovable lovable for loveer

    9,041
    24,805
    2,687
    کلیات
    استان گرم و ساحلي هرمزگان در جنوب ايران و در ساحل آب هاي گرم ونيل گون دريای عمان وخليج فارس واقع شده و داراي 14 جزيره بزرگ و مسكوني است كه از ديدگاه هاي مختلف جهانگردي, اقتصادي و سياسي اين منطقه را داراي اهميت كرده است. استان هرمزگان يكي از مهم ترين و استراتژيك ترين استان هاي ايران است كه از جاذبه هاي منحصر به فردي چون جنگل هاي بي همتاي حرا و مرغوب ترين مرواريد جهان و ده ها اثر تاريخي و طبيعي برخوردار است. در پنج ماه از سال، هنگامی كه بيش ترين قسمت هاي ايران و نواحی شمالی آمريكا و اروپا را برف, يخ بندان و سرما فرا گرفته، سواحل و جزاير خليج فارس خوش آب و هوا، آرام و زيباهستند. هوای معتدل پاييز و زمستان، امواج دريا، دسته های فراوان ماهی در اطراف ساحل و گروه های پرندگان زيبای دريايی كه در گوشه و كنار و بر روی آب ها بيتوته كرده اند، مناظر بديع و روح نوازی را فراهم می آورند و جذابيت هاي استان را بيش تر مي كنند. استان هرمزگان به لحاظ اقتصادي, سياسي و ترانزيتي يكي از مهم ترين مناطق ايران است كه از نظر گردشگري نيز داراي اهميت بسيار بوده و بدين لحاظ همواره در طول تاريخ مورد طمع كشورهاي ديگر بوده است. اين سرزمين گرم و با اهميت؛ از كشاورزي پررونق, راه هاي ارتباطي بين المللي, اقتصاد پويا, صنايع بزرگ, معادن غني و... برخوردار است و به لحاظ دربرگرفتن تنگه هرمز؛ يكي از مهم ترين و استراتژيك ترين مناطق ايران و جهان به شمار مي رود.
    مشخصات جغرافیایی
    استان هرمزگان در جنوب ايران در كنار درياي عمان و خليج فارس واقع شده و شمال تنگه هرمز در 25 درجه و 34 دقيقه تا 28 درجه و 57 دقيقه ی پهنای جغرافيايی و 52 درجه و 41 دقيقه تا 59 درجه و 15 دقيقه ی درازای خاوری نسبت به نيم روز گرينويچ قرار دارد. اين استان از سوی شمال به استان کرمان، از خاور به استان های سيستان و بلوچستان و کرمان، از باختر به استان های فارس و بوشهر و از جنوب به دريای عمان و خليج فارس محدود است. تنگه هرمز يكی از حساس ترين و حياتی ترين گذرگاه های آبی عصر حاضر؛ در قلمرو سياسی استان هرمزگان قرار دارد. اين تنگه هلالی شكل 187 كيلومتر درازا دارد. عمق تنگه هرمز به دليل شيب تند كف آن از قسمت شمال به جنوب متغيير است. به طوری كه در نزديكی جزيره لارک در حدود 36 متر و در ساحل جنوبی نزديك شبه جزيره مسندام 180 متر است. هم چنين 14 جزيره کوچک و بزرگ به نام های ابوموسی، بنی فرور، تنب بزرگ، تنب کوچک، سيری، شتور، كيش، اردن، قشم، لاوان، لارك، هرمز، هندورابی، و هنگام در محدوده آب های ساحلی اين استان قرار دارند. براساس سرشماری سال 1385 جمعیت این استان 1403674 نفر برآورد شده است. بر اساس آخرين تقسيمات كشوری شهرستان های استان هرمزگان عبارتند از: ابوموسی، بستك, بشاگرد، بندرعباس، بندر لنگه، پارسیان، جاسك، حاجی آباد، خمیر، رودان (دهبارز)، سیرک، قشم، ميناب .
    راه هاي دسترسي به استان هرمزگان عبارتند از:
    - راه های زمينی استان هرمزگان، شامل راه شوسه و راه آهن است. راه شوسه، شامل راه اصلی، راه فرعی و راه روستايی است.
    - راه اصلی شوسه در استان هرمزگان، راه بندرعباس به تهران است که از طريق اين راه، بندرعباس به تمامی نقاط کشور می پيوندد. اين راه محور اصلی ارتباطی استان و از پر رفت و آمد ترين شبکه های ارتباطی کشور، به ويژه در حمل ونقل بار با وسايط نقليه سنگين به شمار ميرود.
    - راه های فرعی هرمزگان، عبارتند از: سياهو، خوش هنگام، جاسک، جگين، گاوبندی دريا، بندر چارک، جايين احمدی، لنگه، گاوبندی، ستاق، مقام، گهره.
    - راه های شنی بين آبادی های استان است، که پل های آن با لوله و آب نما ساخته شده اند و هم چنين راه های مال رو که با گريدرزنی و شن ريزی ساخته شده اند، مانند راه های روستايی بشاگرد.
    - دو خط آهن تازه تأسيس بندرعباس – بافق و مشهد – سرخس، راه آهن ايران را به شبکه خط آهن آسيای مرکزی، پيوند می دهد. ازهمين مسيرها است، که کالاها بايد به روسيه يا از باختر به اروپا ارسال شوند. راه آهن بندرعباس، در راه روهای ترانزيتی (گذری) راه آهن جمهوری اسلامی ايران، دارای جايگاه ويژه ای است.
    راه آهن بندرعباس - سرخس – بندرعباس. مسير: بندرعباس، سيرجان، بافق، يزد، قم، تهران، شاهرود، فريمان ( مشهد)، سرخس و برعکس، با درازای خط 2 هزار و 540 کيلومتر و گنجايش حمل و نقل سه ميليون تن بار در سال.
    - راه روی بندرعباس – بندرهای شمال (ترکمن – اميرآباد)، بندرعباس. مسير: بندرعباس، بافق، يزد، تهران، گرمسار، قايم شهر، بندر اميرآباد و يا ترکمن و برعکس، با درازای خط يک هزار و 878 کيلومتر و يک هزار و 947 کيلومتر و گنجايش حمل يک ميليون تن بار در سال.
    - راه روی بندرعباس – رازی – بندرعباس. مسير: بندرعباس، سيرجان، بافق، يزد، تهران، تبريز، رازی و برعکس، با درازای خط 2 هزار و 446 کيلومتر و گنجايش حمل بار دو ميليون تن در سال.
    - راه روی بندرعباس، جلفا، بندرعباس. مسير: بندرعباس، سيرجان، بافق، يزد، تهران، تبريز، جلفا و برعکس، با درازای 2 هزار و 470 کيلومتر با گنجايش حمل بار دو ميليون تن در سال.
    - راه روی بندرعباس، لطف آباد، بندرعباس. مسير: بندرعباس، بافق، تهران، مشهد، لطف آباد و برعکس، به درازای 2 هزار و 665 کيلومتر و گنجايش سه ميليون تن در سال.
    - به طور کلی ارتباطات و حمل ونقل د ر استان هرمزگان با توجه به وجود بندرها و اسکله های بزرگ و ورود و خروج کالا از اين استان، در شبکه حمل ونقل کشوری و ارتباطی دارای اهميت بسيار است.
    - حمل و نقل هوايی استان هرمزگان از طريق فرودگاه بندرعباس و فرودگاهای ديگر، از جمله فرودگاه کيش، قشم، لنگه، . . . اين استان انجام می شود.
    از طريق بندرهای استان هرمزگان، حمل و نقل بار و مسافر به جزيره های ايران در خليج فارس و شيخ نشين ها و ديگر کشورها انجام می گيرد، و کالاها از طريق همين بندرها، به ويژه بندرعباس، بندر شهيد رجايی و بندر شهيد باهنر، . . . وارد يا صادر می شود. مهم ترين بندراستان هرمزگان، بندرعباس است. ساير بندرها، عبارتند از: لنگه، جاسک، خمير، سيريک، معلم، کنگ، کوهستک، چارک، تياب، بستانو، گچين، مغان (مغوييه)، بونجی، بريزک، . . . روزانه بيش از يک هزار کاميون وارد بندرعباس می شوند تا کالاهای گوناگون بخش کشاورزی، صنايع و مصالح ساختمانی را حمل کنند.
    اسکله چوبی با استخوان بندی آهنی بندرعباس، در سال 1318 هـ . ش، به درازای 185 متر و پهنای 20/4 متر برای حمل و نقل و داد و ستدهای مرزی، در بندرعباس ساخته شد. بعدها ضمن بررسی جايگاه اين بندر و نياز بسيار به گسترش آن، در سال 1334 هـ. ش، محل مناسبی در 8 کيلومتری باختر شهر بندرعباس، يعنی محل کنونی اسکله ها و تأسيسات بندر پيشين، انتخاب شد و در آبان 1346 هـ . ش، تأ سيسات و اسکله های شماره 1 تا 7، اسکله صدور سنگ دلفين، اسکله «شرکت نفت دلفين» و اسکله و بندر «شهيد رجايی» در بندرعباس به بهره برداری رسيد. اين بندر گنجايش پهلو گرفتن هم زمان 7- 8 کشتی را تا ظرفيت 30 هزار تن داراست.
    بندر شهيد رجايی، با پهنه ای حدود 25 کيلومترمربع، در حدود 30 کيلومتری باختر شهر بندرعباس قرار دارد. مجتمع بزرگ اين بندر، در سال 1363 هـ . ش، گشايش يافت و يکی از بندرهای بزرگ خاورميانه به شمار می رود. . اين بندر به لحاظ دارا بودن ترمينال های گوناگون و تأسيسات بسيار، بندری کامل و مدرن است و دارای يک حوضچه اصلی گردش و سه حوضچه برای پهلوگيری کشتی ها است. ترمينال های بندر شهيد رجايی، عبارتند از: ترمينال کانتينر شماره يک، کانتينر اصلی، کالای عمومی، کالای ويژه، غلات، تخليه روغن مايع، تأسيسات پهلوگيری کشتی ها، ترمينال نفتی، ترمينال کشتی های لش. ترمينال نفتی اسکله، 2 کشتی 70 هزارتنی را در يک زمان می تواند بپذيرد. تمامی اسکله ها مجهز به تأسيسات آب، برق، سوخت و تلفن است و کشتی ها می توانند از اين تسهيلات استفاده کنند. درازای موج شکن ها، در اين بندر 7 هزار متر است و تا انتهای موج شکن ها و شاخه های فرعی آن ها دارای جاده ماشين رو است. بندر شهيد رجايی دارای يازده انبار سرپوشيده نگاهداری کالا، هر يک به پهنه 9 هزار متر مربع است. آب مورد نياز بندر و کشتی ها با 3 دستگاه آب شيرين کن تأمين می شود. برق بندر از نيروگاه گازی بندرعباس تأمين می شود و خود بندر نيز دارای نيروگاه برق اضطراری است.
    در خاور بندر شهيد رجايی، بندرگاه ترافيک کرانه ای و ماهی گيری قرار دارند، که دارای موج شکن، شامل 2 شاخه اصلی و 2 شاخه فرعی و بندرگاه کرانه ای، دارای 1173 متر اسکله و دروازه ورود و خروج ويژه است. بندرشهيد رجايی با راه آسفالته به ديگر نقاط کشور می پيوندد. به علاوه از راه آهن بافق - بندرعباس، می تواند کار کالا رسانی را انجام دهد. برای اين منظور 19 کيلومتر خط آهن در بندر ساخته شده است که به راه آهن بافق - بندرعباس می پيوندد.
    وجه تسمیه نام و پیشینه
    استان هرمزگان از لحاظ تاريخی ديرينه گی زيادی دارد. بندرها و جزيره های هرمزگان، در دوران های گوناگون پيش از اسلام اهميت داشته و از جايگاه ويژه ای برخوردار بوده اند. دريای پارس (درياي عمان و خليج فارس)، که استان هرمزگان نيز در کنار آن قرار گرفته، از کهن ترين درياهايی است که انسان شناخته است. ساکنان پيرامون آن، ازجمله مردم باستان هرمزگان، نخستين انسان هايی بوده اند که با فن دريا نوردی آشنا شده و به کشتی رانی پرداخته اند. دراين منطقه، دريانوردی و چيره گی بر راه آبی سبب پيدايش و رشد فرهنگ، بازرگانی دريايی و ايجاد دولت های با فرهنگ ازجمله ايلام شد.
    ايلاميان از هزاره سوم پيش از ميلاد صدها سال بر خليج فارس و جزيره های استان هرمزگان، به ويژه جزيره های قشم، کيش، لارک، لنگه، و جاسک حکم رانی داشته و از آن ها به عنوان راه ارتباطی برای بازرگانی با هند باختری و درّه نيل استفاده می کرده اند.
    مادهای آريايی نژاد، در آغاز سده 8هشتم پيش از ميلاد، حکومت «ماد» را به وجود آوردند. اين حکومت، در روزگار پادشاهی هووخشتره گسترش يافته توانمند شد و مرز جنوبی آن را کرانه های جنوبی دريای پارس تشکيل می داد. در اين زمان هرمزگان تابع ساتراپی (استان) درنگيانه و بخشی از کرمان بوده است. در روزگار هخامنشی، به ويژه داريوش بزرگ، ايرانيان اندک اندک در کرانه ها و آب های درياهای سياه و سرخ نيز رخنه کردند. داريوش بزرگ، دريا سالار يونانی خود، اسکولاخ (اسکيلاس) را مأمور بررسی کناره های دريای پارس کرد. اسکولاخ و همراهانش تمامی جزيره ها و کرانه های دريای مکران، خليج فارس، دريای سرخ و دريای باختر را در نورديده و آگاهی های ارزنده ای به دست آوردند. اين سفر دريايی از نظر بازرگانی و نظامی برای ايران سودمند بود، و باعث برقراری وابسته گی بازرگانی ميان هندوستان و دريای باختر گرديد. اشکانيان پس از چيره گی بر جانشينان اسکندر (سلوکی ها)، کرانه های خليج فارس از جمله استان هرمزگان را بر قلمرو خود افزودند و در برابر روميان، از دريای پارس و بين النهرين پاسداری کردند. در زمان ساسانيان، هرمزگان از مراکز مهم داد و ستد و پيوند بازرگانی به شمار می رفته است. چند سکّه نقره از اين دوران در اثر کاوش هايی که در اسکله سازی «سورو» انجام گرفت، به دست آمده است.
    در نخستين سال های حکومت اسلامی، کرانه های هر دو سوی دريای پارس، از جمله استان هرمزگان به دست مسلمانان افتاد. ابوهوريره، از ياران پيامبر (ص) در روزگار عمر- خليفه دوم - بر بحرين و کرانه های باختری خليج فارس دست يافت و از آن جا به کرانه های خاوری آن يورش برد و تمامی دريای پارس و بندرها و جزيره های آن را بر قلمرو مسلمانان افزود. پس از چيره گی عرب ها، ديلميان نخستين دودمان ايرانی بودند، که بار ديگر بر سراسر جزيره ها، بندرها و آب های استان هرمزگان و ديگر نقاط خليج فارس چيره شدند.
    هرمزگان، عمان و بندرها و جزيره های آن به ترتيب در سال های 323 و 534 هـ . ق، توسط علی (عمادالدوله)، و احمد (معزالدوله) به قلمرو آل بويه ملحق گرديدند. حکومت آل بويه، در زمان عضدالدوله گسترش يافت و در تمام مدت حکومتشان، فارس و هرمزگان در قلمرو فرمانروايی آن ها بود. پس از ديلميان، سلجوقيان کرمان از سال 454 تا 583 هـ . ق، بر منطقه خليج فارس، از جمله استان هرمزگان و عمان تسلط يافتند. در دوران سلجوقی، از سوی فرمان روايان اين خاندان، حاکمانی با عنوان«اتابک» به مناطق گوناگون ره سپار می شدند. اتابکان فارس برعمان، بحرين و کرانه ها و جزيره های خليج فارس دريای عمان(مکران) دست يافتند و حکومت آنان تا 661 هـ . ق، بر فارس و هرمزگان بر قرار بود. دراين سال سلجوق شاه سلغری بر هلاکو خان مغول شوريد، اما شکست خورد و حکومت فارس، هرمزگان و تمامی منطقه خليج فارس به دست مغولان افتاد. در دوره فترتی که بين سپری شدن حکومت ايلخانان مغول و برآمدن تيموريان وجود داشت، حکومت هرمزگان و خليج فارس با مظفريان بود. تيمور لنگ به سال 785 هـ . ق، سيستان را گشود و در يورش های بعدی خود، اصفهان، فارس، بوشهر، بندرها و جزيره های هرمزگان را به قلمرو خويش افزود. تيموريان تا سال 873 هـ . ق، که در ايران حکومت داشتند، خراج بندرها و جزيره های خليج فارس و دريای عمان(مکران) را دريافت می کردند.
    در سال 913 هـ . ق، ناوگان پرتغالی ها به فرماندهی البوکرک با گشودن مسقط که خراج گذار امير هرمز بود، با سيف الدين، امير هرمز به جنگ پرداخته و با شکست وی هرمز را تابع و خراج گزار پرتغال کردند. پرتغالی ها در جزيره های هرمز، کيش، بحرين، قشم، نابند، و . . . دفتر بازرگانی و چندين دژ نظامی ساختند. از مرگ آلفونسو دو آلبوکرک (در ذيقعده سال 921 هـ . ق)، تا روزگار شاه عباس اوّل (996 – 1038 هـ . ق) حکومت پرتغال در دريای پارس توان داشت و در اين مدت مراکز بازرگانی دريای عمان (مکران) و خليج فارس، چون کيش، چابهار، هرمز، مسقط، بحرين، قشم، جاسک، . . . به سبب ستم کاری آنان رو به ويرانی نهاد.
    شاه عباس اوّل صفوی پس از جنگ با عثمانی ها تصميم به آزاد ساختن جزيره های دريای پارس و بيرون راندن پرتغالی ها گرفت. شاه عباس بزرگ نه تنها بحرين را آزاد ساخت، بلکه جزيره های هرمز، کيش، قشم و بندرهای جاسک، چابهار, لنگه، . . . را از پرتغاليان پس گرفت. نادرشاه افشار (1149 – 1160 هـ . ق) در سال 1149 هـ . ق، با بيرون راندن افغان ها از ايران بر تمامی کرانه ها و جزيره های شمالی و جنوبی خليج فارس چيره شد. با مرگ نادر شاه افشار، شورشی دوباره سراسر کشور را فرا گرفت و کريم خان زند با خواستاران پادشاهی به جنگ پرداخت و سرانجام در 1179هـ . ق، بر سراسر فارس، جزيره ها و بندر های خليج فارس، . . . دست يافت و کارهای نيمه تمام نادر شاه را دنبال کرده و به پايان رسانيد.
    کشاورزی و دامداری
    بيش تر جمعيت استان هرمزگان، در بخش کشاورزی به کار مشغول اند. شکل چيره توليد کشاورزی در هرمزگان، گونه های صيفی و سبزی، مانند: گوجه فرنگی، بادمجان، پياز، هندوانه، خيار، خربزه، باميه، است. نخلستان ها، که حدود 40 هزار هکتار از زمين های استان هرمزگان را به خود اختصاص داده است و بيش از هفت ميليون اصله درخت خرما را در بر می گيرد، با توجه به شمار نخل ها و توليد ساليانه آن ها، از جايگاه خوبی بر خوردار است. بيش از 4 ميليون اصله درخت خرما، در شهرستان های ميناب و رودان و بقيه در ساير نقاط هرمزگان کاشته شده است. بيش از صد گونه متفاوت نخل بومی در هرمزگان وجود دارد، که گونه های سرشناس آن، عبارت اند از: مهتری، شاهانی، خنيزی، زرک، هلو، مرداسنگ، آلو، مهتری، سلانی، سهمران، زامردان، پنجه عروس، نوعروس، . . . .
    مرکبات استان هرمزگان زمين های پهناوری را به خود اختصاص داده و فرآورده های آن شامل پرتقال، نارنگی، ليموترش، ليموشيرين، گريپ فروت و نارنج می شود. ليموترش از آن دسته مرکباتی است که در رودان به دليل آب و هوای مناسب، جايگاه ويژه ای پيدا کرده است از نظر ميزان توليد، دارای اهميت است و به عنوان فرآورده پايه استان به شمار می رود، . مرکبات استان هرمزگان مانند نارنگی ناحيه سياهو و ليموترش شهرستان رودان از مرغوبيت و شهرت ويژه ای برخوردار بوده و می توانند با مرکبات ديگر نواحی کشور رقابت کنند. فرآورده های ديگر کشاورزی استان هرمزگان، عبارت اند از: حنا، تنباکو، يونجه، انبه، حبوبات، سنجد و سيب زمينی، که 4 تا 5 هزار هکتار از زمين های استان به کشت آن ها اختصاص دارد.
    استان هرمزگان از لحاظ دام داری جايگاه ويژه ای دارد. برابر برآوردها، يک ميليون دام محلی و ساکن و يک ميليون دام عشاير کوچ رو استان های فارس و کرمان، در زمستان از مراتع هرمزگان استفاده می کنند، که به دليل چرای بی رويه و عدم کنترل درست، مراتع بازدهی خود را از دست داده و به مراتع فقير تبديل شده اند. از اين رو دام های استان با وجود کميت مناسب، از کيفيت پايينی برخوردار است. مردم اين استان بيش از هر دام ديگری به پرورش بز می پردازند. گونه ای بز بومی در هرمزگان پرورش می يابد، که به بز «تالی» يا بز «جزيره ای» سرشناس است که خود را با شرايط آب و هوايی منطقه سازش داده است.
    صنایع و معادن
    صنايع استان هرمزگان به دو دسته صنعتي و دستي تقسيم مي شوند كه صنايع دستي اين استان را لنج سازی، گلابتون دوزی، خوس دوزی، شک دوزی بافی، کم دوزی، کلاه دوزی، سوند بافی، سوزن دوزی، چادر شب بافی، فرش بافی، حصير بافی، تور بافی، گرگور سازی، سفال گری، سبد بافی، صنايع صدفی، عبا دوزی، درو پنجره جوبی، کرچاپ، بادله دوزی، مليله دوزی دور لباس، کوزه سازی تشكيل مي دهد.
    با توجه به قرار گرفتن اين استان در کنار دريای عمان و خليج فارس، مهم ترين صنايع رايج در اين استان عبارتند از: کارخانه های کنسرو ماهی، پودرماهی، قايق سازی، کشتی سازی و هم چنين صنايع نفتی. استان هرمزگان از نظر منابع معدنی توانمند بوده و علاوه بر نفت و گاز، معادن کروميت و خاک سرخ آن نيز مشهور است.
    در جزيره ابوموسی معدن اکسيد سرخ آهن و هم چنين معدن خاک سرخ وجود دارد و آب های پيرامون آن، دارای نفت است. حدود 100 سال پيش، نخستين امتياز استخراج اين معدن ها، از سوی ناصرالدين شاه قاجار به مرحوم معين التجار بوشهری واگذار شد. نفت جزيره ابوموسی که به ميدان مبارک، در بخش دريايی خاوری جزيره محدود است، از نظر گونه و کيفيت، بهترين نفت در خليج فارس شناخته شده است. منابع نفت جزيره سوری که نقش مهمی در صادرات نفتی کشور دارند را می توان از مهم ترين منابع زيرزمينی اين شهرستان نام برد.
    مهم ترين معدن های شهرستان بندر لنگه که به گونه پراکنده در نواحی بستک، تدرويه، پل غار، . . . وجود دارند، می توان معدن سنگ گچ، سنگ لاشه و شن و ماسه را نام برد. منابع نفت حوزه جزيره لاوان به نام های : رسالت، رشادت و سلمان، از ديگر منابع معدنی شهرستان لنگه به شمار می روند. جزيره فارور دارای معدن های زيادی نظير آهن، سنگ کاربيت، سنگ گرانيت، سنگ های سيليس، خاک سرخ و ديگر فلزات است.
    بندرعباس دارای معدن آهک و گچ است که در 2 کيلومتری خاور و هم چنين باختر آن قرار دارند. از مهم ترين معدن های اين شهرستان، معدن گاز سورو، سرخون، گيشو، شن وماسه، نمک آبی را می توان نام برد. معدن هايی که مورد بهره برداری قرار گرفته اند، معادن سنگ گچ خمير، سنگ گچ کشکوييه و نمک در گور است.
    ازمهم ترين معادن های شهرستان جاسک، که در بخش شمالی و در بخش بشاگرد قرار دارند می توان معادن آهک، آهن، سنگ نمک، پنبه نسوز، خاک سرخ، گوگرد، کروميت، سنگ گچ، تالک و منگنز را نام برد.
    معدن کروميت شهرستان ميناب از منابع مهم استان هرمزگان است. کروميت استخراجی اين معدن ها به خارج از کشور صادر می شود و بهره برداری از آن ها از فعاليت های اقتصادی بسيار مهم به شمار می رود. استخراج سالانه ذخاير معدنی اين شهرستان، عبارت اند از: مجتمع معدنی کروميت فارياب، که شامل 32 معدن بزرگ و کوچک بوده، واندازه استخراج آن، 40 هزار تن می باشد و اندازه استخراج معدن سنگ گچ فارياب حدود 3 هزار تن و معدن مرمريت سرنی حدود 5 هزار تن بوده است. آهن، گوگرد، نمک و آهن، از ديگر معدن های شهرستان ميناب به شمار می روند.
    شرکت ملی نفت ايران از چندين سال پيش اقدام به کاوش و حفاری در جزيره قشم کرده که در همه کاوش ها، به منابع گاز طبيعی دست يافته است. به دنبال اجرای پروژه هايی، مانند: صنايع فولاد، مس سرچشمه و نيروگاه حرارتی توانير، بهره برداری از گاز گورزين جزيره قشم آغاز شد و منابع گاز سلخ جزيره به دليل نامرغوب بودن (ترش) مورد استفاده قرار نگرفت.
    کوه نمکدان (معدن نمک)، در 85 کيلومتری شهر قشم قرار گرفته است. اين منابع به گونه تپه های گنبدی شکل و به قطر 7 کيلومتر و بلندی 237 متر از سطح دريا قرار گرفته اند. انبارهای آن، 420 هزار تن برآورده شده است. معدن به گونه گنبد نمکی است، که در درون آن، يک جريان آب زيرزمينی گذشته و در مسير خود، به گونه پشمه های نمکی آشکار شده و در حوضچه های طبيعی گسترده می شود که پس از تبخير سطحی، نمک به جای می ماند. در بخش های سنگ های رسوبی بالای گنبد، گوگرد و سولفور فلزات دو ظرفيتی، مانند آهن و سرب با کيفيت پراکنده وجود دارد. در حال حاضر از معدن نمکدان، سه گونه نمک بهره برداری می شود: نمک آبی يا پاريو، نمک کوهی، نمک بلور يا ترکه. در جزيره قشم معدن سنگ لاشه، شن و ماسه نيز وجود دارد.
    در جزيره لارک معدن های خاک سرخ، آهن و نمک وجود دارد. از گذشته های دور معدن خاک سرخ، در اين جزيره شناخته شده و مردم خليج فارس برای رنگ آميزی چوب، فلز، بدنه کشتی، پارچه، . . . از آن استفاده می کردند. اين معدن از پر درآمدترين معدن های ايران است. در جزيره هرمز معدن سنگ لاشه و نمک آبی نيز وجود دارد و از معدن نمک آن، سالانه تا 3 هزار تن بهره برداری می شود.
    مکان های دیدنی و تاریخی
    مكان هاي ديدني و تاريخي استان هرمزگان عبارتند از: سواحل خليج فارس و درياي عمان, جنگل هاي مانگرو(حرا), معبد هندوها, مسجد گله داری، حمام گله داری, عمارت كلاه فرتگي, مسجد جامع دل گشا، امام زاده سيد مظفر, مسجد سبز كهنه, عمارت کلاه فرنگی، پل لاتيران, مسجد افغان و ملک عباس, قلعه لشتان, قلعه پرتغالي ها, قلعه قشم, قلعه نادري, غار خروس, شهر باستاني حرير, جاده دنيا, مسجد نور, كلبه حور, جزاير كيش, قشم و....




    جغرافياي طبيعي استان هرمزگان


    موقعيت و وسعت
    اين استان در جنوب ايران واقع شده ، وسعت آن 8/68475 كيلومتر مربع است و بين مختصات جغرافيايي 25 درجه و 35 دقيقه تا 28 درجه و 57 دقيقه عرض شمالي و 52 درجه و 41 دقيقه تا 59 درجه و 15 دقيقه طول شرقي ‌( از نصف النهار گرينويچ ) واقع شده است .اين استان از شمال با استان كرمان ، از جنوب با خليج فارس و درياي عمان ، از جنوب با استان سيستان و بلوچستان و از غرب با استانهاي فارس و بوشهر همسايه است .از لحاظ وسعت بزرگترين شهر اين استان " بندرعباس " و كوچكترين آن " شهر هرمز " است .

    وجه تسميه هرمزگانهرمزگان از كلمه "هرمز" است، پسوند "گان" انتساب اين منطقه را به هُرْمُزْ مي رساند املأي صحيح هرمز به صـورت "هرموز" ونوشتن آن بي واو يك اشتباه رايج است و هرموز از دو جزء‌ "هور" كه صحيح تر آن "خور"به معني خليج، لنگرگاه،مرداب و دره است وجزء دوم "موز" كه بنظر مي رسد همان ميـوه معروف موز باشد،تشكيل شده است بر اساس شواهد تاريخي محل اصلي هرمز منطقه اي نزديك ميناب فعلي بوده كه شهر ميناب فعلي برروي خرابه هاي آن بنا شده است.

    جغرافیای تاریخی بندرعباستاریخچه بنای شهر بندرعباس در مقایسه با غالب شهرهای ایران سابقه ای کوتاه دارد و بنای آن به چهار صد سال نمی رسد.

    [​IMG]
    تا قرن چهارم پیش از میلاد مدارک پراکنده ای بر پایی کتیبه ها و نوشتارهای تاریخ نگاری یونانی درباره خلیج فارس نوشته شده بود.ظاهرا در ایام بسیار کهن اقوامی در سواحل غربی خلیج فارس و دشتهای جنوب غربی ایران می زیسته اند و شواهدی مبنی بر وجود دریا نوردی در آن دوران وجود داشته از جمله بابلیان در قرن هفتم پیش از میلاد در خلیج فارس دریا نوردی می کرده اند . نخستین مدرک قطعی در مورد دریا نوردی در خلیج فارس به زمان"نئارخوس"یا نئارک" دریا سالار اسکندر مقدونی مربوط است.
    به دلیل خرچنگ زیادی که در ساحل این دهکده دیده می شد نام آن را به"بندرگامارااو" یا "گامبارائو" یعنی بندر خرچنگ تبدیل نمودند. نام متداول بعدی یعنی "گمرون" یا "گامبرون" به احتمال قوی از لغت پرتغالی "گامارائو" اقتباس شده است.
    در سال 1622 میلادی شاه عباس توانست با انگلیسی ها متحدد شود و بدین طریق دست پرتغالی ها را از خلیج فارس کوتاه کند و به افتخار این موفقیت بندر " گمبرون"بنام بندرعباس تغییر نام پیدا کرد.
    تا سال 1650 میلادی بندرعباس حصاری نداشت ولی از زمانی که دور شهر را محصور کردند بر امنیت آن افزوده گردید، سپس انگلیسی ها وهلندی ها دربندرعباس تجارتخانه و در کناره ی دریا عمارت زیبا بنا کردند و چون در بندر لنگرگاه مناسبی وجود داشت اکثر کشتی های بزرگی که از هندبرای ایران و عثمانی و سایر نقاط کالا حمل می کردند در طول راه در بندرعباس لنگر می انداختند.
    بررسیهای تاریخی وقایع خلیج فارس و بندرعباس در حدود سالهای 1680 میلادی نشان خواهد داد که هلندی ها در این موقع با قدرت فوق العاده تاسیسات خود را در بندرعباس و بصره اداره می نموده اند و تقریبا به همان اندازه قدرت و کمال رسیده بودند که پرتغالیها در یکصد سال پیش در خلیج فارس داشتند .
    [​IMG]آثار باستاني بجامانده از زمان حكومت پرتقالي ها در جزيره هرمز

    هلندیها در سال 1698 میلای با کسب اجازه از دولت ایران شهر تازه ای دروسط بندرعباس بنا نمودند ( عمارت کلاه فرنگی درهمین ایام بنا شده است ) که تا سال 1722 میلادی این شهر دوام یافت و سپس سقوط کرد .
    در سال 1864 میلادی بود که انگلیسیها برای اولین بار موفق شدند که سیستم ارتباطی تلگرافی خلیج فارس که سبب مرتبط ساختن هندوستان و اروپا از طریق خلیج فارس می گردید به وجود آورند و همچنین با امضا مقاوله نامه بین دولت ایران و کمپانی تلگراف انگلیس تاسیسات تلگرافخانه انگلیسی در بندرعباس و " باسعیدو " و " جزیره هنگام " و " بندرجاسک " به وجود آمد .
    در سال 1900 میلادی انگلیسها برای اولین بار اقدام به تاسیس کنسولگری در بندرعباس کرده و شخصی به نام " ورهنت " از طرف دولت انگلیس به این منظور منصوب گردید و تا سال 1918 میلادی از طرف دولت انگلیس چندین نفر به این سمت برگزیده شدند .
    پس ازنهضت مشروطیت قانون ایالات و ولایات در سال 105 میلادی به تصویب رسید که براساس آن بندرعباس و توابع آن جزو محدوده ایالت ( استان ) فارس و بنادر گردید و بعد از آن تحت اختیار حاکم کرمان قرار گرفت.

    جغرافیایی طبیعی شهرستان بندرعباسآب و هوای این شهرستان به علت شرایط خاص خود متغییر بوده زیرا در نواحی کوهستانی گرم وخشک و در نواحی ساحلی و جلگه ای گرم و مرطوب می باشد. آب و هوای نوار ساحلی این شهرستان در فصل تابستان بسیار گرم و مرطوب ودر فصل زمستان هوا نسبتا معتدل می شود . فصل تابستان دراین نواحی به مدت 9 ماه ادامه می یابد که به تدریج از اوایل آبان ماه از گرمای هوا کاسته می شود. وزش بادها شمالی دراین شهرستان توام با گرد وغبار بوده که گاهی اوقات این بادها با رطوبت زیاد دریا همراه شده و هوای گرم و مرطوبی را به وجود می آورد که این پدیده را در اصطلاح محلی هوای " شرجی " گویند.

    دراثر مجاورت نواحی شمالی با استانهای کرمان و دوری از سواحل خلیج فارس در مقایسه با شهرهای نوار ساحلی ملایمتر می باشد حداکثر درجه حرارت دراین ناحیه از شمال شهرستان دراواسط تابستان 30 تا49 درجه و حداقل آن در دیماه 2تا 5درجه سانتیگراد متغییر است .

    آب و هواي استان هرمزگاناستان هرمزگان از مناطق گرم و خشك ايران است . به طور كلي آب و هواي اين استان تحت تاثير آب و هواي بياباني و نيمه بياباني قرار دارد .

    [​IMG]
    گرماي متوسط سالا‌نه اين منطقه در حدود 27 درجه سانتي گراد است و رطوبت نسبي آن حداقل به 19 درصد و حداكثر به 100 درصدي مي رسد . مقدار متوسط بارندگي سالا‌نه 8/215 ميلي متر است .
    در اين مناطق در حدود 9 ماه از سال بارندگي مهمي انجام نمي شود و قسمت عمده بارندگي نيز در يكي دو نوبت انجام مي گيرد و در همان موارد هم اغلب مانند بارانهاي بهاري سيل آسا مي باشد كه شامل خساراتي مي گردد .
    هواي اين استان در سردترين روزهاي زمستاني از 10 درجه سانتي گراد بالا‌ي صفر پايين تر نمي آيد . تابستانهاي گرم و زمستانهاي معتدل از ويژگيهاي آب و هواي استان هرمزگان به شمار مي رود .


    از جمله مهمترين بادهاي اين استان عبارتند از :باد " سهيل يا سهيلي " بادي است تابستاني كه از جنوب شرقي به سمت شمال غربي مي وزد و در رسيدن ميوه خرما نقش اساسي دارد.

    باد " نعشي ( نشي ) "بادي است كه از شمال شرقي به سمت جنوب غربي مي وزد و سرد و طوفان زا مي باشد .
    باد ‌" عقربي " بادي است بهاري كه از نيمه فروردين الي اوايل تابستان از سمت جنوب به شمال مي وزد .
    باد " قوس ‌" بادي است زمستاني كه در جهت شرقي - غربي مي وزد و باعث بيشترين بارش در اين منطقه مي شود .
    باد " شمال " اين باد به مدت 9 ماه از سال به موازات ساحل شمالي خليج فارس مي وزد .
    وزش باد شمال به مدت 40 روز در فصل تابستان با گرد و غبار محلي همراه است . جهت وزش اين باد از جنوب غربي به سوي شمال شرقی مي باشد و در زمستانها جهت آن غربی - شرقی مي گردد .
    باد " ايوبي " اين نوع باد همانند د " باد قوس " از يك ويژگي خاص برخوردار است كه همراه با مقدار كمي باران مي باشد .
    باد " شرجي يا شرقي " وزش اين باد در تابستان از بادهاي بسيار نامطلوب سواحل شمالي خليج فارس به شمار مي رود زيرا در فصل تابستان پس از عبور از سطح دريا رطوبت زياد به خود مي گيرد و نسبي هوا را به شدت بالا‌ مي برد و گاهي توام با ابر و مه است كه در برخي نواحي موجب بارندگي مي شود .
    باد " بحري ياد باد شمال غربی " اين باد اغلب در فصل زمستان شروع به وزيدن مي نمايد و نسيمي را از دريا با خود مي آورد و گاه بارندگي هاي اندكي را پديدار مي كند .‌

    ناهمواریهاي استان هرمزگانمناطق کوهستانی ، بخش عمده ای از مساحت این استان را در برگرفته و کوههای این منطقه ادامه رشته کوههای زاگرس است که به تدریج از شمال غربی به جنوب شرقی کشیده شده است و به مرورازارتفاعات کاسته می شود تا سرانجام به تپه ماهورهای آهکی و گچی و شنی تبدیل می شود و سپس به زمینهای پست ساحلی که در امتداد خلیج فارس و دریای عمان قرار دارد می پیوندند . این ناحیه پست ساحل در اطراف تنگه هرمز وسعت بیشتری پیدا می کند .

    [​IMG]



    مهمترین کوههای این استان به شرح زیر است :
    کوه گنو : در شمال غربی بندرعباس واقع شده است وارتفاع آن

    2347 متر می باشد . این کوه دهستانهای فین ، سیاهو وایسین را ازهم جدا می کند . این کوه در مقایسه با آب وهوای گرم بندرعباس دارای آب وهوای نسبتا معتدل است و به همین مناسبت از اهمیت خاصی برخوردار می باشد . اینکوه با ابعادی معادل 34 کیلومتر و 5 تا 15 کیلومتر عرض و مساحتی بالغ بر 350 کیلومتر مربع را در برگرفته است .

    کوه فارغان ( هماک ) : این کوه در شمال بندرعباس با ارتفاعی برابر 3267 متر واقع گردیده است .این کوه سرچشمه رودهای ماشاری ، وایکان ، نسا و مزرعه است . کوه فوق مساحتی بالغ بر 1100 کیلومتر را در بر دارد .
    کوه شب ( شو ) : در شمال شرقی بندرلنگه واقع گردیده وارتفاع آن 2681 متر است . این کوه یکی ازبلندترین کوههای جنوب ایران محسوب می شود .
    از جمله کوههای دیگری که می توان در این استان نام برد عبارتند از : کوه بناب ، ناخ ، مهرگان ، بندرهوشدان ، سرملا ، سیبا، پشت کوه ، سیاه و غیره
    کوه بشاگرد :رشته کوه بشاگرد غربی در شهرستان جاسک به شکل عدد هشتی است که یک ضلع آن درامتداد شمال جنوب و ضلع دیگرآن تقریبا به صورت افقی قرار گرفته است . در واقع دو رشته نسبتا متمایزی را به نام رشته بشاگرد شرقی و رشته بشاگرد غربی پدید آورده است . بلندترین قله آن کوه " مهره " ( دهستان بشاگرد غربی شهرستان جاسک ) نام دارد که ارتفاع آن حدود 2046 متر می باشد .

    از جمله دشتهایی که دراین استان وجود دارندعبارتند از :دشت شمیل ، دشتکردی ، دشت مسافرآباد ، دشت رودان ، دشت احمدی ، دشت شمیل، دشت تخت ، دشتگنو ، دشت فارغان ، دشت فین و رضوان ، دشت کهورستان و دشت ایسین .

    رودخانه ها در این استان رودخانه های متعدد پر آبی وجود ندارد . تنها رودخانه هایی که در این منطقه پر آب می باشند ، میناب ومهران هستند که بخش زیادی از آبهای آنها بر اثر گرمای زیاد تبخیر واز دست می رود و یا پس از طی مسافتی کوتاه اکثر رودها خشک می شوند و تعداد دیگری از رودهای این منطقه ، به علت گذشتن از نمک زارهای ساحلی و یا از دشتهای گچی شور شده و در انتها به دریا می ریزند .


    رودهای استان را می توان از نظر نوع به دو دسته تقسیم کرد :رودخانه های شور یا کل ومهران از آب شور برخوردار هستند ورودخانه ی گنج ، جگین ، کریان ، جلابی و میناب دارای آب شیرین هستند.

    رودخانه های استان عبارتنداز :میناب ، مهران ، شمیل یا حسن لنگی ، چیل ، شقرود ، ماشاری ، شوریاکل ،جاسک ، شهروند ، هیلرو ، زیانی ، بهمدی ، گابریگ ، رودان ، زرانی ، گرو ، مازابی ، سبزپوشان ، حاجی آباد ، رسول ، جغین ( جگین ) ، انگهران ، شاه بابک ، گودر ( گوادر ) و دزدان که به اختصار چند رودخانه مهم دراین بخش توضیح داده می شود و اهم رودهای فوق الذکر در شهرستانهای مربوط به خود درج شده است .

    رودخانه میناب : یکی از پرآب ترین رودهای جنوبی ایران بوده که از " رود کورنگ " در حدود 40کیلومتری شمال میناب سرچشمه می گیرد و در انتها در شمال تنگه هرمز به خلیج فارس می ریزد . به خاطرشیرین بودن آب این رودخانه و از آنجا که یکی از امتیازات عمرانی و اقتصادی منطقه به شمار می رود سدی روی آن ساخته شده است .
    رودخانه مهران : این رود از جنوب کوههای هفچن ، 15 کیلومتری شمال " عسلویه " سرچشمه گرفته و به خلیج فارس می ریزد .

    رودخانه شور : از کوههای " داراب " سرچشمه گرفته ودر شرق بندرخمیر به خلیج فارس وارد می شود .

    رودخانه شمیل : این رودخانه در شمال شرقی بندرعباس واقع است و حوضه آبریز آن حدود 2000 کیلومتر مربع می باشد ، رودخانه مذکور در نزدیکی روستای شمیل وارد دشت وسیعی می گردد .

    چشمه های آب گرم گنو ، خورگو ، خمیر ، چستانه ، معدونیه ، لای بیشه ، و آبگهور از مهمترین چشمه های آب گرم استان است که برای رفع انواع امراض مورد استفاده قرارمی گیرد .
    تنگه هرمز این تنگه یکی از حساس ترین و حیاتی ترین راههای آبی جهان در عصر ماست . این تنگه هلالی شکل بوده وطول آن187 کیلومتر و کمترین عرض آن از راس قبر هندی شمال شرقی شبه جزیره عمان تا دهانه رودخانه گز ( ایران ) حدود 55 کیلومتر و عرض معمولی آن از بندرعباس تا راس " شوریط " شمال عمان حدود 87 کیلومتر می باشد . ژرفای ان به دلیل شیب تندی که کف تنگه از قسمت شمال به جنوب دارد متغیر است و در نزدیکی جزیره لارک حدد 36 متر و در ساحل جنوبی نزدیک جزیره مسندم عمان 180 تا 200 متر عمق دارد و ژرفترین نقطه آن گودالی است به عمق 223 مترکه در 45 کیلومتری شمال جزیره مسندم ( مسندام ) قرار دارد .

    [​IMG]
    همچنین مدخل تنگه هرمز دارای دو برآمدگی ، یکی به نام راس " دبه " شرق کشور امارات متحده عربی ودیگری دماغه " الکوه " در ساحل ایران ( غرب خلیج جاسک )است .
    اهمیت استراتژیکی واقتصادی این تنگه در چند دهه اخیر بیشتر گردیده است .
    تنگه هرمز ، تنگه ای است بین المللی که بین دو کشور ایران و عمان واقع شده است که ارزش ویژه ای دارد و طبق موافقت نامه سال 1974 که بین دو دولت ایران و عمان بسته شده مسئولیت دفاع ازاین گلوگاه حیاتی وهم نظارت بر عبور و مرور کشتیها مشترکا بر عهده هر دو دولت است .
    خلیج فارس از همان زمانی که پارسیها به لب دریای جنوب رسیده اند ، یعنی از هزاره دوم پیش ازمیلاد بایست نام این دریا پارس یا خلیج فارس گذاشته ، زیرا از نخستین روزی که نام این دریا در اسناد معتبر تاریخی آمده است تا امروز همواره آن را به همین نام خوانده اند و در سراسر جهان متمدن تاریخی آمده است تا امروز همواره آن را به همین نام خوانده اند و در سراسر جهان متمدن همیشه به هر زبانی این نام رواج داشته است .

    در کتیبه ای که از داریوش کبیر در تنگه سوئز به دست آمده به نام "دارپاتیاهخاپارساآتی " یعنی دریایی که ازپارس می رود خوانده شده است .
    و " کلودیوس پتوله مائوس " یا بطلمیوس که بزرگترین عالم هیئت و جغرافیای قدیم است و در قرن دوم میلادی می زیست در کتاب بزرگی که در علم جغرافیا نوشته از این دریا به نام " پرسیکوس سینوس " ( خلیج فارس) یاد کرده و این اصطلاح بعدها به " سینوس پرسیکوس " تغییر یافته ومصطلح شده است .
    درمنابع تاریخی و جغرافیایی دوره اسلامی ، تحت عناوینی از قبیل " بحرفارس " ،" البحرالفارسی " ، " الخلیج الفارسی " و خلیج فارس از این دریا نام برده شده است .
    "ابوعلی احمدبن عمربن رسته " در کتاب "الاعلاق النفسه " از خلیج فارس به " الخلیج فارس یاد کرده است .
    دانشمند و جغرافیدان ایران به نام " سهراب " که در قرن سوم ه.ق می زیسته درکتاب خود به نام " عجائب الاقالیم السبعه الی نهایه العماره "می نویسد :
    " بحر فارس و هوالبحرالجنوبی الکبیر یعنی دریای پارس دریای بزرگی در جنوب است . از مطالب فوق چنین نتیجه گیری می کنیم که کلیه مورخان و جغرافیدانان جهان
    ، چه دردوران وسطی وچه در قرون باستان و دوره معاصر از خلیج فرس به اسامی " دریای پارس " ، خلیج فارس " و یا " خلیج العجم " و امثال آن یاد کرده اند . مستندترین دلیل بر این ادعا آثار کتب و نقشه هایی است که از آن بر جای مانده است .

    ترجمه اصطلاح لاتین خلیج فارس به زبانهای مختلف به ترتیب ذیل است :
    Golfe Persique به زبان فرانسه
    Persico Gulf به زبان انگلیسی
    Persischer Golfبه زبان آلمانی
    Persico Golfoبه زبان ایتالیایی
    Persids Kizaliv به زبان روسی
    Perusha klanبه ز بان ژاپنی
    است که در همگی نام "پارس " به خوبی مشهود است .
    آنچه مسلم است نام خلیج فارس در همه زبانهای زنده دنیا از زمانهای گذشته تاکنون پذیرفته شده و همه ملل جهان این دریای ایرانی را به زبان خود خلیج پارس می خوانند.
    خلیج فارس با مساحت 240000 کیلومترمربع دارای عرضهای مختلفی است که کمترین عرض از دماغه نای بند ( ایران ) تا راس راکان ( رکن ) شمال کشور قطر 185 کیلومتر و بیشترین عرض آن از بندر جزه ( ایران ) تا کرانه های سلیه ( امارات متحدده عربی ) 355 کیلومتر است . طول خلیج فارس از دهانه اروندرود تا کرانه های ابوظبی 830 کیلومتر و ژرفای آن در قسمت شرقی به طور متوسط 50 تا 80 متر ودر قسمتهای غربی حدود 10 تا 30 متر است .
    ژرفترین نقطه خلیج فارس گودالی است به عمق 93 مترواقع در 15 کیلومتری جنوب جزیره تنب بزرگ ، طول کرانه های ایران درخلیج فارس ازبندرعباس تا دهانه اروندرود 1.259 کیلومتر است . شوری آب خلیج فارس از آبهای دیگر جهان نسبتا بیشتر است به طوری که بین 37 تا 50 در هزار متغیر می باشد.

    شوری آب خلیج فارس به عوامل زیر بستگی دارد:1- کند بودن جریان آب در تنگه هرمز

    2- واقع شدن خلیج فارس در نزدیکی خط استوا
    3- تبخیر بیشتر آبهای آن و نمکزار بودن بستر رودهای دجله و فرات که به خلیج فارس می ریزند. این شوری در سواحل جنوبی
    آنقدر زیاد است که در برخی نقاط کوههای نمکی سر از آب بیرون آورده اند.
    خلیج فارس دارای جزایر بسیاری است که عبارتند از: ابوموسی،بنی فرور، تنب بزرگ،تنب کوچک،سیری، شتور، فرور، قشم،کیش،لارک،لاوان، هرمز، هندرابی و هنگام که از نظر تقسیمات سیاسی جز استان هرمزگان می باشند.

    حیات وحشزندگی وحش در استان هرمزگان مانند استانهای دیگر ایران بستگی به شرایط طبیعی دارد.
    ازاین نظر استان هرمزگان با توجه به مجاورت با دریا که منبع عظیم مواد غذایی است ، محل زندگی پرندگان مهاجر و بومی نیز می باشد.



    [​IMG]
    فلامينگو
    از جمله پناهگاههایی که در این استان وجود دارد، منطقه حفاظت شده ی گنو به مساحت27،500هکتار، منطقه حفاظت شده ی حرا به مساحت85،686 هکتارو پناهگاه حیات وحش شتور به مساحت160هکتار که علیرغم وسعت کم، یکی از مهمترین و با ارزش ترین پناهگاههای پرندگان ولاک پشت های دریایی، ماهیها و دلفینها در خلیج فارس است.پرندگانی که در جزیره شتور تولید مثل می کنند عبارتند از: پرستوی دریایی تیره ، باکلان گلوسیاه ،پرستوی دریایی کاکلی کوچک ، پرستوی دریایی بد صدا، پرستوی دریایی معمولی،پرستوی دریایی پشت دودی،اگرت ساحلی،چکاوک کاکلی،انواع لاک پشتها وعلاوه بر آن تعدادی حواصیل سبزدر این جزیره دیده شده است.
    [​IMG]حواصيل

    همچنین نوعی مار سمی سیاه رنگ وکوچک که به سرعت در زیر شن خود را مخفی می کند یکی دیگر از جانوران این جزیره می باشد.
    پوشش گیاهی استان هرمزگان از نظر پوشش گیاهی فقیر می باشد و گیاهان این منطقه منحصر به گیاهانی است که معمولا در نقاط کم آب و خشک می رویند وهمچنین در مقابل خشکی هوا نیز مقاوم و سخت می باشند . به عبارت دیگرپوشش گیاهی این استان در رابطه با تغییرات حاصله ازآب وهوا وجنس خاک چهره متفاوتی به خود می گیرد.

    [​IMG]

    درختان و درختچه ها و گیاهانی که در این مناطق رشد می کنند عبارتند از: " کهور" که در صنعت کشتی سازی مورد استفاده قرار می گرفت. " کنار " ( سدر ) که از عصاره آن برای تهیه شامپو استفاده می کنند وخربزه درختی که درخت آن شبیه خرماست ، در این منطقه پرورش داده می شود. گیاهانی که در این استان می رویند می توان از کلپوره،بومادران، بابویه،خاکشیر و شورپسند که در مناطق شوره زارها یافت می شوند نام برد. گیاهانی که در ارتفاعات می رویند به علت کاهش دما و بلندی کوه و دسترسی به رطوبت هوا به حدی است که از دامنه تا قله کوه انواع درختان گرمسیری به چشم می خورد. درارتفاعات بالاتر درختان سردسیری نظیر کاج، سرو، زیتون وحشی به صورت زیاد دیده می شود.
    جنگل حرا:در نواحي جزيره قشم ، بندرپل و بندرخمير مجموعه اي از درختان سر سبز حرا به چشم مي خورد که با آبراهه هايش با پرندگان زيبا و طبيعت بکر وحشي اش از منابع توريستي و ديدني استان مي باشد . و هر ساله افراد زيادي را براي تماشا به سوي خود جلب مي کند .

    [​IMG]
    این جنگل در موقعیت استثنایی بر روی مانداب هاییکه از خاکهای لجنی در معرض جزر و مد آب خلیج فارس قرار دارد تشکیل گردیده و درهنگام مد تمامی جنگل به زیرآب رفته و ناپدید می شود.

    جغرافیای اقتصادی استان هرمزگانکشاورزی : این استان از نظر رشد سریع محصولات خاص منطقه و مزیت فصلی آن اهمیت دارد. با مهار کردن رودخانه های منطقه می توان محصولات بیشتری به دست آورد.فعالیت عمده مردم هرمزگان در زمینه کشاورزی است.همچنین صید ماهی و حمل و نقل دریایی فعالیت عمده ی دیگراهالی نوار ساحلی وجزایراستان می باشد. دشت میناب از مناطق بسیار مستعد کشاورزی است. بخش حاجی آباد که در قسمت شمالی استان قرار دارد از نواحی حاصلخیز کشاورزی استان به شمار می رود. بخشهای گاوبندی و بستک از محرومترین مناطق استان به شمار می روند. در نتیجه فعالیت کشاورزی آنها صرفا به کشت گندم و جو ( دیم ) محدود می شود .

    محصولات زراعی دیگر این استان شامل حبوبات ، سیب زمینی ، پیاز ، محصولات جالیزی ، نباتات علوفه ای و دانه های روغنی می باشد .
    ازمحصولات درختی آن می توان پرتقال ، نارنگی ، لیموترش ، لیمو شیرین ، گریپ فروت ، انار، انجیر ، انگور ، بادام ، موز، انبه ، گارومزنگی و زیتون محلی را نام برد .
    [​IMG]
    تولید خرما در سال زراعی فوق حدود 10۹670 تن بوده است .
    [​IMG]

    میزان زراعت محصولات سالانه این استان نسبت به کل کشور 0/6 درصد بوده واز این نظر در مقام بیست و چهارم قرار دارد .
    منابع آب :مشخصات سد استقلال ( میناب )
    نام سد : استقلال ( میناب )
    نام رودخانه ( میناب )
    محل سد : میناب
    نوع سد : بتونی - قوسی
    طول تاج سد (متر ) : 450
    ارتفاع از کف (متر ) : 60
    گنجایش کل مخزن ( میلیون متر مکعب ) : 270
    سطح زیر کشت ( هکتار ) : 15000
    تولید سالانه برق ( میلیون کیلووات ) : -
    تاریخ شروع ساختمان : 1353
    تاریخ خاتمه ساختمان : 1364
    دامداری و دامپروری دامداری موقعیت خاصی دراین استان دارد . به خاطر این که دامهای عشایر مناطق فارس و کرمان هنگام قشلاق ازمراتع هرمزگان استفاده می کنند و به مرور مراتع آنجا فقیر و فقیرتر شده است . سالیانه حدود 700 الی 800 هزار دام از سایر استانها به مناطق هرمزگان کوچ می کنند تااز مراتع قشلاقی استان استفاده کنند.
    [​IMG]
    به طور کلی فرآوردههای دامی استان اندک است و کمبود آن از سایر استانهای کشورتامین می گردد .لازم به ذکر است که در این استان دامهایی مانند شتر و گاوو نوعی بز بومی پرورش داده می شود که به بز " تالی " مشهور است .يکی از دامهای بومی که به بزتالی مشهور می باشد و سهمی دردامداری و دامپروری استان به عهده دارد .
    منابع طبیعی خلیج فارس خلیج فارس منبع انواع ماهیها و جانوران دریایی و معادن ناشناخته دیگری است که با کشف معادن عظیم نفتی در بستر آن اذعان می گردد که حدود 56 درصد ازکل ذخایر نفتی شناخته شده جهان در کشورهای ساحلی خلیج فارس و در عمق آبهای آن قرار دارد .

    در نخستین دهه از قرن بیستم میلادی چاههای نفت د رجنوب ایران فوران کرد و بیست تا سی سال پس از آن منابع متعدد در کشورهای مختلف حاشیه خلیج فارس کشف گردید و با اکتشافات جدید مهمترین و با ارزش ترین منبع انرژی جهان از آن منطقه خلیج فارس شد .
    مروارید : یکی از منابع ثروت خلیج فارس به شمار می رود که بسیار مورد توجه سوداگران این رشته قرار دارد . اگرچه در شرایط کنونی صید مروارید خلیج فارس همچون گذشته از رونق اولیه خود برخوردار نمی باشد ولی مروارید آبهای اطراف جزایر کیش - قشم بنادر شیبکوه به ویژه در حوالی بندرلنگه و مجمع الجزایر بحرین که با الوان مختلف و در خشندگی مخصوص و داوم و بقای خود یکی از بهترین مرواریدهای جهان است .
    صدف : در آبهای خلیج فارس صدف مروارید فراوان یافت می شود تا و در سواحل جزایر آن به خصوص در اطراف آبهای مجمع الجزایر بحرین صید صدف انجام می گیرد .این گونه صدفها به علت شفافی و زیبایی رنگ ونقش و نگار داخل آن از امتیاز خاصی دارند .
    همه ساله تعداد معتنابهی ازاین صدفها به قیمت نازلی به صادرکنندگان فروخته می شود .
    ماهیگیری و جانوران دریایی:
    ماهیگیری یکی ازمشاغل کهن و عمده مردم استان است . صید ماهی ، چه با ابزار سنتی و چه با وسایل مدرن در فصول پاییز و اواسط زمستان تا اواسط بهار انجام می گیرد . همچنین صید انواع ماهیان در فصول سال یکسان و یک جنس نیستند .
    خلیج فارس از لحاظ وفورجانوران دریایی و اقسام ماهیها ، در شمار غنی ترین دریاهای جهان به شمار می رود و از این نظر ثروت سرشار دارد که تا پنجاه سال پیش قدر آن نا شناخته بود . زیرا از نظر تحقیقات علمی برای بهره برداری از این نعمت خداداد هیچ گونه اقدامی صورت نگرفته بود .
    تنوع و تعداد بیشمار ماهیهای خوراکی و صنغتی خلیج فارس به حدی است که ثروت خلیج رفارس از لحاظ شیلات کمتر از دریای خزر نیست . به طور کلی با تحقیقاتی که به عمل آمده حدود 200 الی 340 گونه ماهی درخلیج فارس و دریای عمان شناسایی شده اند.
    صید میگودر این استان از رونق خاصی برخوردار است . میگوی خلیج فارس از بهترین نوع و دارای بیشترین میزان درصد پروتئینی حیوانی است. صید میگو در تابستان صورت می گیرد . جزایر مرجانی وحاشیه های خاکی جزایر آب گرم خلیج فارس زیستگاه میگو به شمار می آید . اکثر صیادان این منطقه در فصل صید ، کلیه امکانات و وقت خود را صرف صید میگو می کنند ، اما به علت کمبود وسایل نگاهداری ،اغلب میگوها بدون بسته بندی در بازار ماهی این استان به خصوص بندرعباس با روشهای ابتدایی عرضه شده به فروش می رسد .
    مراکز صید این استان از منابع عمده تامین ماهی کشور به شمار می آیند . غذای عمده مردم این استان را آبزیان مختلف تشکیل می دهند .

    [​IMG]
    سرمایه گذاری هر بیشتر دولت برای صید و تاسیسات صیادی در این استان باعث بهبود وضع صیادان و صید بیشتر می گردد .
    بجز صید میگو ، صید ماهی نیز در این استان از رونق خاصی برخوردار است . صید انواع ماهیها نظیر ماهی تون ، ماهی ساردین ، ماهی سنگسر ، ماهی سرخو، ماهی هامور، میش ماهی و ماهی مقوا در این استان صورت می گیرد .
    ماهی تن و ساردین که در صنعت کنسروسازی به کار می رود یکی از منابع عمده درآمد صیادان این منطقه و منطقه چابهار و کنارک است . چنانچه در امر صید و جمع آوری این نوع ماهی سرمایه گذاری بیشتری شود . بی شک تولید کنسرو ماهی بیشتری به دنبال خواهد داشت .
    معادن این استان دارای معادن فراوانی است که مهمترین آن " نفت و گاز " ( حوزه نفتی سیری - سلمان - رسالت - رشادت و همچنین حوزه گازی گورزین- سلخ - سورو -سرخون - گیشو ) می باشد و همچنین معادن دیگری نیز مانند :کرومیت ، خاک سرخ ، مصالح ساختمانی ، نمک ، گوگرد و آهن در این استان یافت می شود .

    [​IMG]
    كارخانه استخراج خاك سرخ (جزيره هرمز)
    لازم به ذکر است که دراین استان با کشف معادن جدیدی مانند شن و ماسه ، سنگ لاشه ، نمک طعام و سنگ تزئینی باعتث شده که صنایع هرمزگان فعال تر گردد .
    صنایع یکی ازعوامل رشد و گسترش صنعت در این استان دریا می باشد که باعث گردیده صنایع به ویژه در زمینه های غذایی ، دریایی و حمل و نقل رشد چشمگیری داشته باشد .

    شیلات از مهمترین صنایع این استان است که محصولات آن در سراسر کشور توزیع می گردد و محصولات مهم آن کنسرو، ساردین و تون که درنوع خود در جهان از اهمیت بسیار ممتازی برخوردار است .
    کار خانه آرد ماهی که یکی دیگر از صنایع این استان است وظیفه تهیه آرد ماهی را به عهده دارد . از پوست ، استخوان و امعاء و احشاء ماهیانی که در کارخانه به مصرف کنسرو تون رسیده طی مراحل مختلف آرد ماهی تهیه می شود و برای مصرف خوراک طیور و مرغداریها به سایر نقاط کشور ارسال می گردد .
    به تازگی شرکتی به نام شرکت صید صنعتی دراستان تاسیس شده که کشتیهای بزرگ و مجهز به وسایل مدرن اقدام به صید ماهی درآبهای دور از ساحل و عمیق می کند و این کشتیها دارای امکاناتی از قبیل ردیاب ماهی ، سردخانه و دستگاه به عمل آوری وغیره بوده تا بتواند با امکانات گفته شده صید بیشتری داشت .
    در کناراین صنایع ، صنایع دیگری مانند صنعت قایق سازی ، صنایع نساجی ، صنایع لنج سازی ، کارخانه یخ سازی ، کارخانه آب لیموگیری ( در میناب ) ، کارخانه بارج سازی " ایرانبارج " ( انبارهای متحرک دریایی ) ، کشتی سازی خلیج فارس و تعمیر و بازسازی کشتی و لنج است .
    صنایع دستی صنایع دستی این استان جنبه تجاری ندارد و فقط در اکثر موارد تامین کننده بخشی از نیازهای منطقه ای می باشد .

    [​IMG]
    مهمترین صنایع دستی فعال دراستان هرمزگان عبارتنداز : سبد و حصیربافی ، ساخت ظروف حصیری از جمله صنایعی است که در منطقه میناب و بشاگرد رواج فوق العاده ای دارد .
    سفالگری ، این نوع مشاغل بیشتر در شهرستانهای بندرعباس ومیناب رواج دارد که معمولا سفالگران این استان خاک مورد نیازشان را از داخل روستاهای اطراف تامین می کنند .
    گلابتون دوزی ، زردوزی که در نقاط مختلف به کم دوزی ، کمه دوزی ، گلدوزی ، برودری دوزی و کمان دوزی شهرت دارد . درحال حاضر به ویژه شهرهای بندرلنگه ، بندرعباس و میناب از مراکز عمده ی تولید آن می باشند .
    سوزن دوزی در بخش بشاگرد با توجه به نزدیکی منطقه به استان سیستان و بلوچستان تحت تاثیر سوزن دوزی بلوچ قرار گرفته است .
    قالیبافی در شمالی ترین بخش این استان ، حاجی آباد واقع است که عشایر این منطقه در تهیه انواع قالی، قالیچه، رویه ی پشتی و چنته اشتغال دارند . چادرشب بافی یا کار بافی، صنعت دستی دیگری است که در مناطق میناب و بخش حاجی آباد رواج داشته و همچنین بافت شیریکی پیچ که در واقع نوعی گلیم با نقوش شیریکی پیچ است است در منطقه حاجی آباد رواج داشته است.خوس(خوص) دوزی، شک بافی، بادله دوزی و طناب بافی از دیگر صنایع دستی استان به شمار می رود که به صورت پراکنده صنعتگران در سطح استان به آن اشتغال دارند.
    1- گلابتون دوزی(کمه دوزی)، نوعی دوزندگی است که جنبه ی تزئینی دارد و در آن رشته های باریک زر و سیم به کار می رود.
    2-خوس دوزی، نوارهای نقره ای باریک که بر روی پارچه های توری ریز بافت می نشانند و برای تزئین مقنعه و دستار(چادر زنانه)به کار می رود.
    3-شک بافی، نوعی هنر بافندگی است که به وسیله هاون چوبی و چند قرقره ی کوچک و یک بالش کوچک پارچه ای انجام می شود.
    4-بادله دوزی، نوعی دوزندگی که از به هم پیوستن چند نوع زری به یکدیگر به وجود می آید.

    مذهب و زبانمردم این شهرستان اکثریت مسلمان و پیرو مذهب شیعه و سنی می باشند. زبان رسمی آنها فارسی و با گویش ویژه بندری تکلم می کنند.

    همچنین اهالی این شهرستان مخلوطی از ایرانی ، بلوچی، عرب،و افرادی از اولاد سیاهپوستان هستند که به نام عباسی نامیده می شوند. نژاد این سامان شامل خصایص ذیل می باشند.
    1- چهره گشاده با رنگ پوستی گندم گون و یا سیاه سوخته
    2-موی سرمشکی که ندرتا سفید می شود
    3- قد بلند با ابروانی کشیده
    4- استقامت فوق العاده به ویژ در دو و راهپیمائیها.
    گویشهای محلی رایج بین اهالی این استان از شهری به شهر دیگر و یاروستاهای دور تر آن با هم تفاوت دارند و شاید برای خود اهالی استان که به شهرها و روستاهای اطراف سفر می کنند این گویشهای محلی تا حدودی قابل درک نباشد.
    لهجه محلی ای که در سطح استان هرمزگان متداول است ترکیبی از کلمات پارسی-(فارسی) و عربی و هندی وحتی کلمات زبان انگلیسی می باشد که به علت تردد بازرگانان خارجی و اقامت آنان در این ناحیه وارد زبان محلی استان شده است.
    آداب و رسوم خلیج فارس ازروزگاران باستان محل آمد و شد واختلاط و ارتباط اقوام مختلف دریا نوردان بوده که آداب و سنن و زبان و اندیشه های گونانون داشته اند. دریانوردان خلیج فارس و جزایر آن که به دریا های دور یعنی دریای هند-آفریقا-اندونزی-چین و... سفرهای طولانی داشته اند به این طریق آداب و سنن ولهجه های این سرزمین ها را به ارمغان می آورده اند و کم کم رواج چنین فرهنگی در سواحل خلیج فارس و مناطق داده می شد و در نتیجه فرهنگ و فولکلور(زبان-لباس- موسیقی-تصنیفها-افسانه ها...)مردم سواحل خلیج فارس را دستخوش تحولات و تغییرات در این زمینه ساخته است.

    [​IMG]
    آداب و رسوم مردم این استان به لحاظ مجاورت با دریا و تماس نسبتا کم با سایر نقاط ایران شباهت کمتری با آداب و رسوم مردم سایر استانها دارد.
    لباسهای عربی به رنگ سفید و بلند برای مردان و لباس تیره رنگ و روبند چرمی و شلوار محلی زری دوزی شده برای زنان، پوشاک رایج بومیان این استان را تشکیل می دهند.همچنین در تمامی شهرهای جنوبی و استان هرمزگان زنان و دخترانی رامی بینید که نقاب به چهره دارند.این نقاب در زبان محلی(برگه)نامیده می شود و برای مستور ماندن روی زنان و دختران از بیگانه بکار می رود. همچنین وسیله ای است برای حفظ صورت آنان از تابش نور خورشید.
    گردشگاه ها و محل های دینی در اطراف شهر بندرعباس چندین ناحیه خوش آب و هوا وجود دارد که اهالی شهر ، مهمانان و سیاحان را در روزهای تعطیل به سوی خود جلب می کند ، این نواحی را می توان به دو بخش تقسیم کرد :

    بخش اول : شامل آب های گرم معدنی
    بخش دوم : شامل نقاط خوش آب و هوا
    بخش اول : آبهای گرم معدنی در اطراف شهربندرعباس دارای
    خواص درمانی می باشند که در معالجه بیماریهای پوستی ، استخوانی و روماتیسمی و .. موثر است . این گونه آبهای معدنی به خاطر خواص درمانی ، سالانه تعداد زیادی از بیماران ومشتاقان را به خود جلب می کند .
    مهمترین آبهای معدنی عبارتنداز :آب گرم گنو : در کنار راه بندرعباس - سیرجان به فاصله حدودا 42 کیلومتری شمال این شهر واقع گردیده و راه آسفالته فرعی به این چشمه منتهی می گردد .این چشمه در دره ای قرار دارد که شمال و جنوب آن را کوه گنو وارتفاعات سخت آهکی در بر گرفته است. آب این چشمه از دسته آبهای گوگردی خیلی گرم می باشد .

    آب گرم خورگو :
    در قسمت شمال خاوری بندرعباس در مسیرراه سیرجان به این شهر به فاصله حدود 93 کیلومتری از طریق راه آسفالته درحوالی روستای خورگو چشمه آبگرم خورگو واقع شده است . رودخانه آبگرم که از چشمه های آب گرم خورگو سرچشمه گرفته از کنار این آبادی گذشته و سرانجام به خلیج فارس می ریزد .
    آب گرم خمیر :
    در 159 کیلومتری جنوب باختری بندرعباس در مسیرراه آسفالته بندرخمیر - بندرلنگه در قسمتهای شمالی روستای لشتقان واقع گردیده که از طریق یک راه شنی به چشمه آب گرم خمیر منتهی می شود .
    آب گرم چستانه :
    این آب گرم در نزدیکی روستای خون سرخ حدود 25 کیلومتری باختر بندرعباس در مسیر راه آسفالته بندرعباس بندر شهیدرجایی قرار دارد .
    در اطراف شهر بندرعباس نقاط ییلاقی و خوش آب و هوایی با مناظر زیبا وباصفا وجود دارد که فاصله آنها تا مرکز شهر نسبتا کوتاه است و از طریق راه آسفالته سراسری استان می توان در مدت کوتاهی به مناطق ییلاقی رسید . داماهی ( دامایی ) - هورمودر - ایسین -سرخون از نقاط ییلاقی به شمار می روند .
    جزیره قشم :
    در حدود 22 کیلومتری جنوب بندرعباس ، جزیره قشم با دوبندرگاه کوچک قرار دارد که به نام های بندر قشم و بندردرگهان خوانده می شوند .
    امروزه در حدود 20 فروند لنج در امر جابه جایی مسافران محلی و غیر بومی بین جزیره قشم و بندرعباس و بالعکس ازطریق دو بندر یادشده فعالیت دارند . مدت سفر دریایی توسط لنج حدود دوساعت تا قشم و درگهان طی می شود . دیدار از این جزیره با لنج و یا دیگر وسایل حمل ونقل دریایی ( قایقهای موتوری ) بسیار جالب و زیبا است .
    بازار ماهی :
    درمحل تقاطع بلوارهای طالقانی و صیادان بازار ماهی بندرعباس قرار دارد که به واقع یکی از نقاط خاص و دیدنی این شهر به شمار می رود.
     

    موضوعات مشابه

    Seyedeh maryeh و میلاد 1 از این پست تشکر کرده اند.

کلمات جستجو شده:

  1. منابع اب زیر زمینی استان هرمزگان